logo
Piştgiriya
Diyarnameyê bikin
  • Nûçe
  • Nûçeyên Çandî
  • Serbest
  • Hevpeyvîn
  • Çapemenî
  • Berhem
  • Spor
  • Dinya
  • Aborî
  • Ên Din
    • Nivîsênkarên Mêvan
    • Portreya Mehê
    • Foto-Nûçe
    • Xêz
    • Tenduristî
    • Klîba Hefteyê
    • NÎQAŞ
    • Ji Çapemeniya Dinyayê
    • E-pirtuk
    • Covit-19
    • 2024: Hilbijartina-Herêmî
    • 2023 Hilbijartin
    • 2019: Hilbijartina Herêmî
    • 2014: Hilbijartina Herêmî
    • 2018-06-24: Hilbijartina Giştî û Serokomarî
    • 2015-sermawez-pusper: Dîsa Hilbijartina Giştî
    • 2011, Hilbijartin
    • 2010, REFERANDÛM
    • 2009, Hilbijartina Herêmî
    • EURO 2016
    • EURO 2020
    • EURO 2024
    • Kûpaya Cîhanê 2010
    • Kûpaya Cîhanê 2014
    • Kûpaya Cîhanê 2018
    • Kûpaya Cîhanê 2022
    • Kûpaya Cîhanê 2026
Piştgiriya Diyarnameyê bikin
3 ROJ
  1. 27 weşanxaneyên kurdî li benda we ne
  2. 'Qeraxên Sîya Hêvîyên Har' a Azad Dilwar
  3. Di nav gengeşiyê de tîma Îranê çû Kûpaya Cîhanê
  4. KÛPAYA CÎHANÊ: DYA'yê golavêjê Iraqê girt bin çavan
  5. Rojnameger Helkewt Ezîz di qezayê di mir
news-details

Egîtîm-Sen û xala perwerdehiya bi zimanê dayikê

  • Dîrok: 10/05/2008
  • Beş: Serbest

 

Gernas Roderîn

Sendîkaya Kedkarên Perwerdehî, Zanist û Çandê (Eğitim-Sen) di 9-11’ê gulanê de li Navenda Kongreya Anadoluyê 3'yemîn Lijneya Giştî ya Asayî bi mebesta hilbijartina Serok û Lijneya Rêvebiriyê li dar dixe û her wiha çav li rê ye ku helwesta di der barê xala perwerdeya bi zimanê dayikê ku mijara vê nivîsê ye, pêkutiyên ku çi li ser civaka muxalif û çi li ser saziyên sivîl de dibin, li dar dixe.
Ji bo ku Egîtîm-Sen bê fêmkirin, divê mirov hinekî li rabirdûya wê a ku ji salên 60’î û vir ve ye binêre.Ev sazî bi awayeke hêza tekoşeriya muxalifiya domdar di binê navên wekî ‘Sendîkaya Mamosteyên Turkiyeyê’ (TOS) ku bi derbeya leşkeriya 71’ê hat girtin û li şûnê ‘Komeleya Yekîtî û Hevgirtina Hemû Mamosteyan’ (TOB-DER) ku ew jî dîsa bi derba leşkerî ya 80’yî hat girtin, piştî 6 salên bêdeng endamên ku ji kevneşopiya vê tekoşînê hatibûn, bêdengî hilweşandin û qêrîna EGÎT-DER’ê ragihandin.
Di sala 90’î de hewldanên sendîkayîbûnê zêde bûn û di encamê de jî Egîtîm-Îş û Egît-Sen hatin avakirin. Ji ber ku vekirina sendîkayê ne zagonî bû, dewletê ew bi fermî nedipejirand. Bi piştgirîdana hin saziyên Ewropayê ev pêvajo hinekî din lezand û di sala 95’an de Egîtîm-Sen hat avakirin û heta niha jî li ser piyan e. Ji sazîbûna pêşîn û heta niha gelek endamên wê hatin kuştin/girtin/ezilkirin û nefîkirin. Piraniya mamoste û kedkarên kurd jî endam û rêvebirên vê sendîkayê ne.
Ez bawerim ew qas agahî dê bes be ji bo rabirdûya wê ya dûr û dirêj. Niha ku em werin ser mijara aktuel ku xala perwerdeya bi zimanê dayikê ye an jî eşkeretir xala kurdî. Ev xal ji ber ku ji aliyê Dadgeha Bilind (Yargitay) ve bi boneya ku dibe ‘daxwaziya perçekirina welat’ di sala 2004’an de doz li sendîkayê hat vekirin. Egîtîm-Senê jî ligel ku hejmarek zêde alîgir û dilxwazê vê xalê di nava wê de hene jî rabû di 3’yê tîrmeha 2005’an de li hemberî 115 dengên ‘naxêr’, bi 381 dengan got ‘belê’ û ji bo ku neyê girtin ev xal ji rêziknameya xwe derxist. Belê, sendîka ji girtinê hat rizgarkirin lê dilên dilxwazên vê xalê ji wê rojê de şikestiye. Xasma li Kurdistanê û li hinek bajarên Tirkiyeyê bertekên di cî de hatin nîşandan lê tişt neguherî di van sê salan de. Li gor serokê wê yê niha Alaattîn Dînçer dibêje, ‘di biryargirtinan de navendîparêzî mora xwe li pêvajoyan dixe û ev jî nakokîyeke ku heta niha nehatiye biwartin e’.
Wekî ku serokê sendîkayê jî diçespîne ev sendîka ji gelek komikan pêk tê. Aliyên Platforma Sosyalîstên Bindest, Kedkarên Welatparêz, Piştgiriya Sendîkayîbûna Şoreşger, Yekîtiya Sendîkal û Tevgera Kedê di nava xwe gelek caran li hev nakin û ji hev û din re kend û kospan derdixin. Tiştê herî seyr ew e ku di mijara vê xalê de piraniya wan bûn yek û li hember dengên aligirên vê xalê deng dan. Di nava van komikan de ‘kedkarên welatparêz’ ku piraniya wan jî kurd in, di biryargirtina jêderxistina xala navborî de li hev nekiribûn û piraniya dengên xwe ligel ‘belê’ bi kar anî bûn. Mirov heta cîhekî jî dikare helwesta komikên din fêm bike, ji ber ku dema dor tê ser mafên neteweya kurd ew demokrat û sosyalîstbûna xwe ji bîr dikin û wekî şovenîstan tevdigerin. Lê bi rastî jî mirov tênagihîje bê çima kurd dikevin vê rewşa malkambax. Bi sedema ku sendîka bila neyê girtin ev tawîz hat dayîn, baş e ma çima gelek partî û saziyên kurdan da ku neyên girtin di ber xwe de dan/didin û belkî jî hê dê bidin. Ma ne divê berxwedan di her qada tekoşînê de hebe?
Di dema biryargirtina derxistina vê xalê ji rêziknameyê de li derveyî salona civînê hinek alîgirên vê xalê ku ew nexistibûn hundir diqêriyan bi ser serok, rêvebir û delegeyan de: 'Emê dahatûyek birûmet ji zarokên xwe re bihêlin, lê hûn?’
Bi hêviya ku delegeyên me yên kurd vê carê bi piraniyê xala ziman bînin rojevê û bidin pejirandin da ku ‘axetî û berjewendiyên kesanî’ ji feraset û berxwedana ku bi dehan salan rûmeta xwe parastiye bê derxistin, ne ku ev xala bê derxistin.
Ji niha de em serkeftinê ji bo hemû delegeyên kurdîparêz dixwazin.

gernas_roderin@hotmail.com

Parve Bike

Youtube Me
Serbest - Nivîsên Dawî
news
  • 08 06 2026

'Qeraxên Sîya Hêvîyên Har' a Azad Dilwar

news
  • 06 06 2026

Gelo çima siyasetmedar û rewşenbîrên Kurd, hesabên medyaya Kurdî naşopînin?

news
  • 02 06 2026

QEREÇÎ; Aşiq-Roman-Çingene

news
  • 01 06 2026

Muzîk, Hişê Çêkirî û Kurdî: Li ser van mijaran çend gale gal

news
  • 30 05 2026

Çûyîna Bavo ya Hecê!

news
  • 25 05 2026

Di 'Dirindeyên Hesinî' de helbest, hêma, sembol û tiştên din

Hesabên Diyarnameyê Bişopînin
Nivîsên Nû
news

Stûnên Wêjeya Berxwedanê

  • Hogir Berbir
news

Rêwîngiyek bo wî warê dûr: Berev zaroktiyê

  • Omer Dilsoz
news

Miriyê Hêlikan

  • Dilşêr Bêwar
news

Çîrokên şikestî

  • H. Kovan Baqî
news

POPULARÎTE Û XWEBÛN

  • Çorê ARDA
news

Helbest

  • yeqîn h.
news

Heke Mem Ararat avekê li vî agirî neke, parêzer wê birçî bîminin

  • H. Kovan Baqî
news

Meseleya Ferhenga Derûnnasiyê, hiqûq û tiştên din

  • Cemil Oguz
news

Bedena însên soleke teng e di lingê ûjdên de

  • H. Kovan Baqî
news

Ewrên Serhişk

  • Dilşêr Bêwar
news

Amedspor, kurd, futbol û tiştên din

  • Omer Dilsoz
news

Destana Mîrê Kela Aşîta û Mîregên Koran

  • Hogir Berbir
news

Li Cizîrê erezyona zimên

  • Zekî OZMEN
news

Çavdêrî

  • Dilşêr Bêwar
news

Ji bo Ehmedê Huseynî

  • Helîm YÛSIV
Ev jî hene
ad

HRRK Xelatê dide Mehmûd Berazî û Sefqan Orkêş

ad

Die Welt anketa "Bila dewleta kurdan ava bibe?" çêkir

ad

Li hin navçeyên kurdan dengên herî zêde

ad

'Em desthilatê bi partiyên re parve nakin'

ad

Ferhenga aborî ya tirkî-îngilîzî-kurdî derket

ad

Li Qamişlo 17 şehîd hene

Kategorî
  • Nûçe
  • Nûçeyên Çandî
  • Serbest
  • Hevpeyvîn
  • Çapemenî
  • Berhem
  • Spor
  • Dinya
  • Aborî
  • Foto-Nûçe
  • Xêz
  • Portreya Mehê
  • Tenduristî
  • Klîba Hefteyê
3 Roj
news

27 weşanxaneyên kurdî li benda we ne

  • 07 06 2026
news

'Qeraxên Sîya Hêvîyên Har' a Azad Dilwar

  • 08 06 2026
news

Di nav gengeşiyê de tîma Îranê çû Kûpaya Cîhanê

  • 07 06 2026
news

KÛPAYA CÎHANÊ: DYA'yê golavêjê Iraqê girt bin çavan

  • 07 06 2026

Diyarname

  • Derbarê Diyarnameyê de
  • Têkilî / Contact / İletişim

Nivîskar

  • Aynur Aras
  • Aytenxan
  • yeqîn h.
  • Bedran DERE
  • Cemil Oguz
  • Cemîl Andok
  • Çorê ARDA
  • Dilşêr Bêwar
  • H. Kovan Baqî
  • Helîm YÛSIV
  • Hogir Berbir
  • Kazim Polat
  • Kadir Stêra
  • Mîrza Ronî
  • Nûdem Hezex
  • Omer Dilsoz
  • Welat Dilken
  • Veysel Vesek

Beş

    • Nûçe
    • Nûçeyên Çandî
    • Serbest
    • Hevpeyvîn
    • Çapemenî
    • Berhem
    • Spor
    • Dinya
    • Aborî
    • Nivîsênkarên Mêvan
    • Portreya Mehê
    • Foto-Nûçe
    • Xêz
    • Tenduristî
    • Klîba Hefteyê
    • NÎQAŞ
    • Ji Çapemeniya Dinyayê
    • E-pirtuk
    • Covit-19
    • 2024: Hilbijartina-Herêmî
    • 2023 Hilbijartin
    • 2019: Hilbijartina Herêmî
    • 2014: Hilbijartina Herêmî
    • 2018-06-24: Hilbijartina Giştî û Serokomarî

Copyright © 2005-2026 Diyarname