DiyarName.Com

Diyarname
Komîteya Kar û barên Derve ya Senatoya Amerîkayê îro darişîne ji bo pêşeroja Sûriyeyê li dar xist. Di senatoyê de kî çi got?

Va ne hin notên ji vê danişînê:
*Seroka berê ya Komîteya Azadiya Olî ya Navneteweyî ya Amerîkayê Nadine Maenza axivî û hişyarî da:
- Eger di 4 salên bê de tu guhertinek bingehîn di siyaseta desthilatên nû yên Sûriyeyê de çênebin, wê komkujiyên nû pêk bên.

'QANÛNA RIZGARKIRINA KURDAN' QEBÛL BIKIN
- Delîlên tirsnak ên serjêkirin û îşkencekirina şervanên kurd bi destê hêzên di vê dawiyê de tev li sazûmaniya ewlehiya fermî ya Sûriyeyê bûn, hene.
- Divê "Qanûna Rizgarkirina Kurdan” bê qebûlkirin.

ŞERTÊ NORMALÎZEKIRINA TÊKILIYAN
- Têkilî yan jî normalîzekirina têkiliyên Amerîkayê bi Şamê re divê bi mîsogerkirina parastina herêmên ku piraniya wan kurd lê ne ve girêdayî be.

MODELA HSD'Ê
- Modela piralî ya ku ji aliyê HSD'ê (Hêzên Sûriya Demokratîk) ve hatiye avakirin di bin gefê de ye. Endamên “Îslamîst” di nav saziyên dewleta Sûriyeyê yên nû de cihên fermandariyê digirin.
- Peymana di navbera HSD û Şamê de hatiye îmzekirin niha nikare bê nirxandin, ji ber ku pratîzekirin hê ne diyar e. Temsîliyeta kurdan di astek sembolik de ye, berevajî vê kesên bi sûcên şer tene tawanbarkinin li qada navneteweyî rastî cezayê nehatiye, lê di erken bilind dene; ew ji bo kurdan xetereyên bingehîn in.

*Lêkolînerê Enstîtuya Siyaseta Rojhilata Nêzîk Andrew Tabler:
- Tevî lihevkirina di navbera HSD û Şamê de jî, dûrxistina aktorên kurd ji pêvajoya diyaloga neteweyî dê meşrûiyeta sîstema nû li Bakur û Rojhilatê Sûriyeyê têk bibe.
- Bila Komîteya Karûbarên Derve ya Senatoyê bizane ku pêvajoya entegrekirina dezgehên ewlehiyê ji reformek sazûmanî ya rastîn bêtir dişibe “bilindkirina alê”.
- Gelek “milîs”, di nav de komên bi piştgiriya dewleta Tirkiyeyê hîn jî di cihên fermandariya serbixwe de. Ev yek deverên ku piraniya wan kurd in di rewşek nezelaliya serwerî û kaosê de dihêle.
- Washington divê HSD'ê û kurdan ji tevgerên leşkerî yên dawî biparêze.

*Balyozê berê yê Amerîkayê yê Sûriyê James Jeffrey:
- Divê DYA'yê li gor pîvanên exlaqî tevbigere ku hikûmeta nû ya Sûriyeyê tiştên nebaş li dijî hevalbendên kurd neke.
- Peymana 29'ê Rêbehdanê hatiye îmzekirin bi pêş ve diçe, divê Washington granatorê aktîv a mafên kurdan be.

*Senator Gregory Meeks:
- HSD hîna şirîkê bingehîn ên DYA'yê di têkoşîna li dijî terorê de ye.
- Kurdên wêrek û hevalbendên Washingtonê yên DAIŞ têk birine îro bi pêleke nû ya tundiyê û nebaweriyê re rû bi rû ne.
- Divê li ser rêveberiya sûriyeyê bê sekinin ku binpêkirinên li dijî pêkhateyan rawestin, kurd û tevahî pêkhate werin parastin.

*Senator Brian Mast:
- Sûriye hîn jî ji pêkanîna bendewariyên Amerîkayê pir dûr e, ji ber ku tedbîrên vê dawiyê yên li dijî Durzî, Kurdan û hevalbendên Washingtonê gavên di rêça xelet de temsîl dikin.

*Mamosteya pratîkî ya Zanîngeha Johns Hopkins û lêkolînera mêvan li Enstîtuya Brookings Dr. Mara Karlin:
- Hikumeta Şamê hewl dide modelek “Sûriyeya yekgirtî” ya pir navendî pêk bîne, lê HSD modelek nenavendî ya rêveberiyê tercîh dike.
- Ji bo Kurdan, entegrasyona rastîn di dewleta Sûriyeyê de pêdiviya xwe bi hestkirina ewlehiyê heye, ku ji bo wan siberoja siyasî û çandî mîsogerkirî ye.
- Naskirina zimanê kurdî wekî zimanê neteweyî nîşaneya girîng e, lê divê DYA û civaka navneteweyî nehêlin êrîşên nû pêk bên. Divê kurd werin parastin, ne li ser hesabê çareseriyên lez û şeklî.

Di civîna li ser Rojava ya li Senatoya DYA'yê de kî, çi got?