Aytenxan

Bav û kalan, li şevbuhêrkan, çîrokên zemanê berê ji me re vedigotin; em ji mal, gund, şar û bajarên xwe dûr û kûr diçûn. Dû re di hişê me de mekanek nû çêdibû.
Li Amedê, her ger û temaşeyê de, hewl didim, di hişê min de çîrok û risteyên vê dewr û dewranê, min bibin dûrahiyan, li vegerê, mekanek nû çêbibe bo hişê min. Bajar ên hezkirinê ne; bi hezkirinê re ew bo me dibin mekanek nû ê azad û edebî. Wexta cî û war bi hezkirinê di hişê me de dibin cîyek nû, ew êdî bo me mekanek bi çîrok e.
Mirov wexta kêfxweş e, wexta hez dike, wexta li mekanekî, bi awayê xweş û azad difikire, a wê wextê qedir û qîmeta azadiyê tê hişê mirovan, wê wextê mirov dizane azadî çi ye. A wê wextê mirov dibêje, şiîr li vir xweş e… Hezkirin li vir xweş e… Azadî li vir xweş e… A, Amed ji bo min û şiîra min tam jî tiştek wisa ye, mekanê ku ez di dile xwe û di hişê xwe de dijîm. Mekanê ku hezkirin lê şikil digre, mekanê ku azadî lê şax vedide… Azadiya ku mirov bi hevokên xwe saz dike… Azadiya ku li hişê mirov, dilê mirov, rihê mirov şikil digre!
Her çûyîna min a mekanên bi sir û raz; ji bo dil, hiş û rihê min wekî rîtuelek, wekî xwendina pirtûkek nû ye; carnan romanek e, carnan dîwana helbestên bijare… Deng û awazên ji kunê keviran dinisilin, bi newaya bayek hênîk tevlî dengê xule xula Dîcleyê dibin û tên. Di wê kêliyê de Hewsel bi bêhn e…. Bêhnek qevde kulîlkên reyhana mor dibe şerbet û diherike bi ser rih de… Û her carê çîrokek nû dest pê dike…      
Wexta ku mirov dibêjin hezkirin; raste rast qelema jinan tê hişê min ku ew jin in li Hewsel, li Sûrê, li sikakên çîrokên bê sernav lê mane, li dêr û mizgeftan… Bi meş in. Her ku dimeşin mîna li şevbuhêrkekê bin. Jinên amedî, bi kurdî, bi sewt û dengê jinên kurd Amedê dibin çîrokan, li vegera edebî Amed bo wan dibe mekan.
Bajar, mekan, hezkirin, şiîr, azadî… Tam jî bi detay û çarçoveyên wisa bo min dibin deng û rengê şiîrê, dijîm, hewl didim bifikirim, bijîm binivîsim…
Çîrok û sêwirînên mîna herikîna Dîcleyê, şiîrek mîna qendîlên li ser Dîcleyê şaîrno, bêhnek ji bêhnên Hewselê hezkiriyên hezkiran, sewt û sirên mîna tarîxekê… 

**

Ji bo guhdarîkirinê: