Dîsa wekî her sal û her carê li seranserê welêt, zengil lêdikevin. Zengilên perwerdehî û fêrbûnê. Dê zarok, xort û xamayên her gelî, ji bilî yên kurdan fêrî jiyanê bibin:Bi zimanê xwe, ango bi zimanê dayika xwe. Her cure mijar û pirsgirêkên jiyanê bi çêj û tama zimanê dayika xwe yê di tama şîrê dayika şêrîn fêr bibin. Ew ê di her kêliya jiyanê de, her kirû, her bûyer û her hebûnê fêr bibin, şîrove bikin, binirxînin, rexne bikin….
Lê li vî welatê ecêb bi milyonan zarokên kurd dîsa wekî ku her sal dibe, di nav derûniyeke kambax, di nav xemgînî û şikestinekê de, êşa xwe berî dilê xwe bikin.
Welat, gel; bi her lêketina zengilê di warê perwerdehî û fêrbûnê de, ji her hêlê ve xwe bi pêş de dibin. Ziman, amûr, rêbaz, zanav, bizav, aso geş dibin, mezin dibin, fireh dibin. Lê mixabin zengilên ku xelk û alemê bi pêş de dibin, dibine naqos li deriyê her mala mirovekî kurd. Dibine kund û di her hewşa kurdekî de li ser şaxa tuyê ya hişkbûyî de vedinişin. Dibine pepûk û evdal û terqîna mirina zimanekî dixwînin û ha dixwînin.
Her nifşê ku xwe digihîne zemîna jiyanê xwe di nav geremola bişavtin, xwenenasî û windabûnê de dibîne. Êdî zimanê ku zarok dipeyive ne yê dayikê ye û ku lêkolîneke berfireh pêk were bawer dikim ku zimanê dê û bavên wan jî êdî ne zimanê dayikê ye. Jiber ku dê û bav jî di bin lehiya bişavtinê de çûne, divê mirov têgeha ‘zimanê dayikê’ jî ji nû ve binirxîne. Lê Zimanê Kurdî yê ku li ber pêlên êrîşên dem û teknolojî û zilma dagirkeriyê li ber sekratan e dibe ku mirov wekî ‘zimanê bapîr û dapîran’ bi nav bike dê çêtir be.
Heke rewş wisan be, jixwe encama xopan jî bi hêsanî xuya ye ku dê di kavilên kurdî de kundên bêyom bi yek carê bixwînin. Û heke ev rastî di gastîna kurdî de wisan beloq û li hêviya çareseriyekê ango jinûvesazbûnê ango serfiraziyê be, divê kurd çi bikin?
Nabêjim hinên din, dibêjim kurd! Jiber ku li vî welatê ecêb ku desthilatdarên paşverû li ser dar in, ne pêkan û nêzî aqilan e rehm bikeve dilên wan û ew bi destên xwe çareseriyeke maqûl ji dahatûya kurdî re bibînin. Li hêla din sazî, komele, rêxistin û partiyên ku li vî welatî xwediyê navekî çepgir an demokrat an pêşverû û her weha navê wan çi jehr be, ji firazeya wan diyar e ku bi sedan sal jî tê de biçin ew nikarin bibin hêz û vîna çareseriya zimên ango gelekî bindest. Heke wisan be dimîne çi? Ew dîmîne ku kurd rojekê berî roja dîtir pişta xwe bi destên xwe bixwerînin. Bi rê û rêbazên aqilane, bi gavên jixwe bawer û bi dilêriyeke layiqî berxwedana sed salan pêvajoyeke ku dê rizgariyê bi dest bixe têxin jiyana xwe.
De îcar, gelo ji bo vê yekê di şert û mercên îroyîn ê ku kurd tê de dijîn, mirov dikare çi bike? Bi baweriya min bersiva vê pirsê û her weha serkeftinên di vî warî de dê çareseriya hebûn, mayin û dahatûya zimanê kurdî diyar bike. Jixwe çareseriya kêşeya kurd hatiye û di girêka zimanî de maye asê. Bi ya min çareseriya zimanê kurdî û perwerdehiya bi vî zimanî dê çareseriya pirsgirêkên salan her weha pirsgirêkên demokrasiya ku ji ber kêşeya kurd tu carî dê li vî welatî li dar nekeve jî çareser bibin.
Ku em li rewş û tevgera siyaseta Dewleta Tirk binêrin. Jidil ne jidil di nav tevgereke birik e ku dixwaze têkeve nav pergala Yekîtiya Ewropayê. Her weha tê zanîn ku li deverên YE de, hemû kar û xebat û berpirsariya perwerdehî, tendûristî û çandê li ser pişta rêveberiyên herêmî ango li ser pişta şaredariyan e. Û em dizanin ku îro li deverên kurdan piranî rêveberiya herêmî di destê kurdan de ye. Ji ber vê yekê ye ku ez kilîda çareseriyê di vir de dibînim ku kurd dikarin bi riya şaredariyan gavekî bavêjin û her weha pêvajoyeke nû vekin.
Di meha pûşbera 2010’an de Kongreya Civaka Demokratîk bi vê mebestê konferansek li dar xist. Ligel ku gelek ji kesên beşdaran û rêbazên xebatê ne li gorî mebestê bûn jî, hin raman û pêşniyariyên hêja, rast û li gorî dem, rewş û pêdiviyê guncav derketine holê. Yek ji wan ew bû ku Şaredera Nisêbînê Stî Ayşe Gokhan anî bû zimên. Stî Gokhan gotibû ku hemwelatî perwerdehiya bi zimanê xwe, bi riya daxwaznameyên fermî ji şaredariyan bixwazin. Di serî de, ji bo perwerdehiya pêşdibistanê (dibistana dayikê) vê daxwazê bikin û şaredarî bi awayekî cidî û gelemperî dest bi vê xebatê bikin. Ku tiştekî wisa li dar keve, ez bawer nakim ku tu hêz li ber vê vînî rabe û asteng bike. Ma ne pêşî daxwaz, vîn rewa dibin, dikevine coka jiyanê û zagon magonên ku divên di peyre mecbûr dibin û tên. Ma ji daxwaz û kirinên mafê perwerdehiya bi zimanê dayikê tiştekî din rewatir heye gelo? Ji bilî hewldanên mîna vê şênber, ez gotin û galegalên din tenê mîna sloganên ku mirov dilê xwe pê rehet dike dibînim. Lê em dizanin ku tenê bi gotinê pîvazek jî şîn nayê..
b.zelal@mynet.com
.jpg)
