ENQERE (DÎHA) 

Hêzên ked û demokrasiyê ku li Tirkiyeyê ji bo demokratîkbûnê bên cem hev nîqaş dikirin gava yekem a şênber li dijî derbe û OHAL'ê avêtin. Di civîna hate lidarxistin de banga "demokrasiya lezgîn" hate kirin.

Rêxistinên kedê, rêxistinên elewiyan, tevgera kurd, partiyên çep û sosyalîst ên Tirkiyeyê ku demek e di nava xwe de ji bo yekîtiyê nîqaş dikirin gava yekem a şênber li dijî derbe û OHAL'ê avêtin. Nûnerên gelek partiyên siyasî û rêxistinên civakî yên sivîl û rêxistinên demokratîk beşdarî daxuyaniya ku bi pêşengiya KESK, DÎSK, TMMOB, TTB'ê hate dayîn bûn. 

Ji bilî nûnerên KESK, DÎSK, TMMOB, TTB'ê Hevseroka Giştî ya HDP'ê Fîgen Yuksekdag û rêveberên HDP'ê, Hevserokê Giştî yê ODP'ê Alper Taş, Seroka Giştî ya EMEP'ê Selma Gurkan, EHP, DBP, Devrîmcî Partî, ESP, SYKP, Partiya Komunîst a Tirkiyeyê ya Gel, YSGP, HDK, Tevgera Hazîranê, Halkevlerî, ÎHD, THÎV, Federasyona Bektaşî Elewî, Weqfa Haci Bektaşi Velî, Komeleyên Çandê yê Pîr Sultan Abdal, Komeleyên Elewî yên Demokratîk beşdarî daxuyaniyê bûn. 

Li salona ku pankarta "Ne darbeya leşkerî ne derbeya sivîl. Ne OHAL, demkorasiya lezgîn" hate vekirin de daxuyaniya hevpar Serokê Giştî yê DÎSK'ê Kanî Beko xwend. 

Di daxuyaniya ku bi sernavê "Demokrasiya lezgîn" hate kirin de Beko bal kişand ser daxwazên civakê yên demokrasiyê. Beko destnîşan kir ku bi hewldana darbeyê ya 15'ê tîrmehê re hatiye xwestin ku Tirkiye bikeve nava kaoseke mezin û ew ê diyarkirina qedera welat bi derbeyê qebûl nekin. Kanî Beko diyar kir ku ew li dijî hemû derbe, hewldanên derbe û pêkanînên nedemokratîk in."

Di metna hevpar de wiha hate gotin: 

"Derbeyan çiqas zirar dane demokrasî, mafên kedkar û karkeran di dîroka me de gelek caran hatiye dîtin. Em derbeya ku bûye sedema mirina bi sedan welatiyan, birîndarbûna bi hezaran careke din şermezar dikin. Desthilatdariya AKP'ê jî bi hinceta mudexeleya derbeyê di 20'ê tîrmehê de li tevahiya welat OHAL îlan kir û hewl dide hemû kesên ku ne ji wan e biçewisîne. AKP li hemberî hewldana derbeyê bi parastina nirxên mafên mirovan û demokrasiyê dernakeve, berevajî parastina cezaya darvekirinê, rewakirina îşkenceyê, bêbandorkirina meclisê berê xwe dide wekî armancên derbekaran. Îlankirina Lijneya Wezîran a OHAL'ê eşkere ye ku bi derbeya sivîl ve sîstema serokatiyê di bin navê "serfermandariyê" de tê sazîkirin. Bi OHAL'ê ve meclis hatiye bêbandorkirin û hiqûq hatiye rawestandin.

Hemû gotin, raye û biryar bi KHK'an (Kanun Hukmunde Kararname/Biryarnameyên Di Hukmê Zagonê de) ve ji bo Serokomar hatine dayîn. Herî dawî jî xala 15'emîn a Zagona Bingehîn ligel ku mafên bingehîn tê parastin jî Peymana Mafên Mirovan a Ewropayê hate rawestandin. 

Bi van gavan ve tarîtiya ku welat di nav de ye nepêkan e bê xilaskirin. Divê desthilatdariya AKP'ê dest ji vê yekê berde. 

Di vê pêvajoya krîtîk û zehmet de sedem çi dibe bila be divê tu kes xwe nexe şûna vîna gel. Divê Tirkiye bi lezgînî demokrasiya piralî û azadîxwaz bixe dewreyê. Welatê me bi lezgîn peymanên navneteweyî û nirxên gerdûnî pêk bîne."

Beko daxwazên hevparan ên bingehîn jî wiha rêz kirin: 

"* Divê OHAL bi lez bê rakirin. 

* Derbekar divê bên darizandin, ev darizandin li gorî hiqûqa gerdûnî û mafên mirovan pêk bê. Îşkence teqez qedexe ye, divê li gorî vê nêzîkatî hebe.

* Bi darbekaran re li kolanan hewldanên lincê û îşkenceyên li emniyetê jî bê lêkolînkirin û berpirsyar bên darizandin.

* Darvekirin daxwazekî demokratîk nîn e, sûcekî li dijî mirovahiyê ye. Cezaya dervekirinê bi peymanên navneteweyî ve hatiye rakirin tu caran nikarin paşve bînin.

* Pêkanînên ku maf û azadiyên sendîkayê, mafên meş, civîn û xwepêşandanan ji holê radike divê bên rakirin.

* Ji peywirgirtina li qada cemaweriyê, zanîngehan, daraza bilind de bêyî ku hincet bê nîşandan pêk hatine fikara ku cemawerî hemû bikin AKP'yî, tasfiyekirina muxalîfan nîşan dide. Divê ev yek neyê kirin û li gorî hiqûqê tevgerîn çêbibe. 

* Ji bo Demokrasiya Lezgîn gav bên avêtin. Lê hemû gavên ku tên avêtin jî bi pavrekirina meclis û civakê re bêne avêtin. Serî li KHK'an nedin.

* Divê dev ji polîtîkaya şer a li Sûriyeyê, têkîliyên bi rêxistinên cihadî bê berdan.

* Di bin navê nobên demokrasiyê de li dijî welatiyên elewî êrîş pêk tên, li dijî van provokasyonan divê tedbîr bên girtin.

* Pevçûnên ji ber pirsgirêka kurd diqewimin divê bên bi dawî kirin, ji bo çareseriya aştiyane û demokratîk gav bên avêtin. 

* Em ê di çarçoveya daxwazên xwe yên Demokrasiya Lezgîn de têkoşîna xwe bi biryarî bidomînin. Mafdariya kedê, laîkbûn û demokrasiya rasteqîn û aştiyê biparêzin."