AMED

Pirtûkxaneya Berhemên Jinan a ku di bin banê Gerînendetiya Polîtîkayên Jinan a Şaredariya Peyasa Amedê de xebatên xwe bi rê ve dibe panelek li dar xist. Panel di çarçoveya çalakiyên  21’ê Reşemî Roja Zimanê Zikmakî ya Cîhanî de li dar ket. Bi beşdariya berfireh a jinên xebatkar, nivîskar, endamên meclisê û hemwelatiyan hate lidarxistin.

Panel bi axaftina moderator Fatma Guler Budak dest pê kir. Budak got, “Tiştekî têr nake ku em tenê li malê bi zarokên xwe re bi kurdî biaxivin. Divê em li her qadê-dibistan, kreş, sazî, dezgeh, cihên giştî, medyaya dîjîtal û civakî- veguherînin qadên perwerdehiya zimanê kurdî. Divê em zimanê xwe ji bin xetereya ku UNESCO ew di kategoriya xetereyê de tomar kiriye derxin û bikin zimanekî jîndar û aktîf.”

Piştî axaftina moderator, mafê axaftina destpêkê da nivîskar û aktivîsta ziman Dîlan Guvenç. Dûre jî nivîskar Esra Sadikoglu axivî.

Aktivîsta ziman Dîlan Guvenç bal kişand ser xetereyên nûjen ên li hember zimanên bindest. Got ku di serdema îro de, bi saya amûr û teknolojiyên nûjen (medya dîjîtal, înternet, platformên civakî yên bi piranî bi zimanê serdest), zimanên li ber windabûnê bi leztir diqelişin. Ev rewş bandoreke mezin li ser zimanê kurdî jî kiriye. 

‘SAZÎ GERE KURDÎ BIPARÊZ$IN, NE KU BIBIN SEDEMA ASÎMÎLASYONÊ’
Guvenç wiha dom kir: “Her çiqas têkoşîna azadiyê û têkoşîna ziman bi hev re bên girêdan jî, têkoşîna ziman bi tenê têrî rêvebirin û parastina ziman nake. Ji ber vê yekê pêwîstî bi xebatên bi bandor û sîstematîk heye. Mînak  zarokek 5 salî gava diçe kreşên pergalê, bi gelemperî dest bi axaftina tirkî dike û ev yek dikare bibe sedema windakirina zimanê dayikê di demek kurt de. Ji ber vê, divê pergalên perwerdehiyê û saziyên civakî zimanê kurdî biparêzin û xurt bikin, ne ku bibin sedema asîmîlasyonê.”

‘ZIMANÊ DAYIKÊ DI ZIKÊ DAYIKÊ DE DEST PÊ DIKE’
Nivîskar Esra Sadikoglu jî di axaftina xwe de bi taybetî li ser mijara “Di wêjeya kurdî de berxwedana jinan û pêşxistina ziman” rawestiya. Got ku barê herî giran ê parastin û geşkirina zimanê zikmakî ketiye ser milên jinan û wiha dom kir, “Zimanê dayikê di zikê dayikê de dest pê dike û di mezinkirin, parastin û pêşvebirina wî de jî barê herî mezin dîsa li ser milên jinan e. Jinan ev bar hilgirtine û heta roja îro anîne. Di warê wêjeyî de jî divê em vî zimanê şêrîn geş bikin, biafirînin û belav bikin. Bar dikeve ser milê me hemûyan ku em zimanê xwe ji bin metirsiya windabûnê rizgar bikin û bikin zimanekî edebî, çandî û rojane yê jîndar.”

Hevşaredara Peyasê Bêrîvan Gulşen Sîncar, cîgirên hevşaredaran, endam û rêveberên Meclisa Jinan û Meclisa Ziman, xebatkarên Gerînendetiya Polîtîkayên Jinan jî di panelê de amade bûn.