Diyarname

Her çiqas hikumeta Tirkiyeyê her qala başbûna rewşa aboriya Tirkiye bike jî qerem û rewşa gel tiştek din nîşan dide.

Li bajarên kurdan rewşa aborî jixwe karesat e, li bajarên rojavayê Tirkiyeyê û li metropalan jî îstatîstîk rewşa xirab a aboriyê nîşan didin. Yek ji cihên ku berik giran a aborî li ser e jî Stenbol e. Yek ji cihên Stenbolê ku rewşê baş nîşan dide jî "Kapaliçarşi" ye.

Kapaliçarşiya Stenbolê rojane 500 hezar kes ku piranî tûrîst in diçûn serdana wir. Di demên asan de cihek vala ku mirov li ser piyan lê bisekine nîn bû, lê niha Kapaliçarşi xwîn digirî. Li gor nûçeya Ceyhun Kuburlu ya di Hurriyetê de li Kapaliçarşi rewş wisa xira bûye esnaf êdî nikarin sifteyê bikin, her roj dikan têne girtin. Li çarşiyê 3 hezar û 500 heb dikan hene, niha nêzî 600 hebên ji wan hatine girtin Serokê Komeleya Esnafên Kapaliçarşi Hasan Firat wisa gotiye. "Heta dawiya mehê dê ev hejmar derkeve hezarî. Lê gelek kirêcî peymana wan heta dawiya salê ye. Ger kirê nekevin dawiya salê dê hejmara dikanên bêne girtin bigihîje 1500'î."

Firat dibêje di 8 mehên pêşî di sedî 30 hejamar tûrîstên tên Tirkiyeyê kêm bûbû û vê yekê lê zêde dike: "Tiştê zêdetir bandor li me kir tûrîzma kongreyan bû û kêmbûna keştiyên kruvaziyer bû. Bi hezaran tûrîstên bi keştiyên kruvaziyer dihatin Stenbolê cihê ku dihatin Kapaliçarşi bû. Lê ev kêm bûn. Gelek kongre jî betal bûn. Van kir ku esnaf bikeve nav tengasiya mezin. Me got dê ev roj derbas bibin lê 15'ê Tîrmehê jî hat jiyîn."

Hasan Firat radigihîne ku berê ji bo kesek dikanek li wir veke li dor 100 hezar dolarî pere dida, niha dikanek tê girtin vala dimîne, kirêdarek jî ji bo wir nayê dîtin û wisa dibêje; "Bi heman e dikan vala ne. Kirêdarên ku nikarin kirêya xwe bidin hene. 25 hezar kes dixebite. Dema serdem gur bû de ev hejmar derdiket 35 hezar î. Îro esnaf nikare heqê heftaneya karkerên xwe bide."

Li  gor îstatîstîkan, par 345 keştiyên kruvaziyer hatibûn û bi van 100.734 tûrîst hatibûn Stenbolê, îsal tenê 45 keştî hatine û di van keştiyan de tenê 38 hezar û 636 tûrîst hatine.