Diyarname

Rêberê dawî yê Yekîtiya Sovyetan Mihail Gorbaçov got ku xirecira di navbera Rusya û DYA'yê ya li Sûriyeyê de dinya aniye asta talûkeyê.

Gorbaçov ji bo ajansa nûçeya RIA a Rus axiviye ûwisa gotiye: "Divê tiştên pêşî em li ser bisekinin bînin bîra xwe; Têkbirina çekên nukleer, têkoşîna bi terorê re û felaketa hawirê... Hemû têkoşînên derve van ne gavên pêşîn, yên li paş in."

Gorbaçov û Serokê DYA'yê Ronald Reagan di sala 1986'an de Hevdîtina Reykjavik li dar xistibûn û ev axaftin berî 30'emîn salvegera wê hevdîtinê hat kirin. Ew hevdîtina ku li paytexta Îzlanda hatibû kirin bê encam bi dawî bûbû, lê di sala 1987'an de DYA û Yekîtiya Sovyetan Peymana Çekên Nukleer ên bi Menzîla Navincî îmze kiribû ku ev encama wê civîna salek berê bû.

Gorbaçov gotiye divê her du welat ji nû ve dest bi diyalogê bikin.

Piştî hevdîtinên di navbera Rusya û DYA'yê de xira bûn Serokdewyetê Rusyayê Viladimir Putin hin peymanên nukleer betal kirin. Di nav van de peymana îmhakirina plutonyum jî hene ku ev made ji bo çêkirina çekên nukleer girîng e.

Di sala 2000'î de Rusyayê dema peyman dabûn rawestandin DYA bi van gotinan sûcdar kiribû; "Bi gavên ne dostane yên li hemberî Rusyayê îstîkrara stratejîk tehdîd dike."

Li gor peymanê gere Rusya û DYA'yê 34 ton plutonyumê hatiye xurtkirin têk bibira. 

Wezareta Karên Derve ya DYA'yê gotibû 68 hezar ton plotunyum ji bo çêkirina 17 hezar çekên nukleer bes dike.