DiyarName.Com

Ji Îlhamî Sîdar romaneke nû: Memê Din

Romanivîskar Îlhamî Sîdar ku bi romanên xwe yên li ser dîrokê derketiye pêş, vê carê bi romana "Memê Din" berê xwendevan

Dîrok: 26/08/2021

Beş: Berhem

Diyarname

Romanivîskar Îlhamî Sîdar ku bi romanên xwe yên li ser dîrokê derketiye pêş, vê carê bi romana "Memê Din" berê xwendevanan dide Welatê Mexrîbê. Romana Sîdar a nû bi navê "Memê Din" ku ji Weşanxaneya Avestayê derket, ji ser destana Memê Alan re romaneke nû pêşkêş dike.

ROMANÊN WÎ YÊN BI TÎRKÎ

Nivîskar Îlhamî Sîdar wekî gelek kurdî bi tirkî dest bi nivîsandinê kiriye. Yekem pirtûka wî ya helbestan bi tirkî di sala 1999'an de bi navê "Sozlerin Yalazinda" derketiye. Wekî din jî wî helbest nivîsandine lê ji wan wêdetir ew bi romanên xwe derketiye pêş. Di sala 2003'yan de li ser serdema Serhildana Mîr Bedirxan romana "Bedirhan, Bir Cudî Soylencesi" bi tirkî nivîsî û bi vê nav û dengê wî belav bû.

ROMANÊN FARQÎN Û BEDLÎSÊ

Piştî "Bedirxan", Îlhamî Sîdar di romanên xwe yên din de jî berê xwendevanan da kêliyên dîrokî yên kurdan. Di "Dagli" de xwendevan birin Farqînê, bi "Tehma Xweliyê" jî xwendevan birin Bedlîsa sedsala 16'an. "Tehma Xweliyê" di heman demê de ji bo Sîdar serdemeke nû bû ji ber ku êdî pêvajoya wî ya romanên bi kurdî jî dest pê kir. Paşê bi "Xewneke Payîzê" xwendevan heta ber Melayê Cizîrî dibir û niha ew bi "Memê Din" li pêşberî xwendevanên xwe ye.

PIRSÊN JI EHMEDÊ XANÎ

Romana "Memê Din" bi pirsan dest pê dike, pirsên ji Ehmedê Xanî: "Her çiqas Xanî mijara xwe ji destana Memê Alan hildabe jî di honaka xwe de hin guhertinên berbiçav kirine. Ev yek ji berê ve pir bala min dikişand. Ji bo vê kitêba hanê ku heman mijar bi forma romanê radixe pêşiya me deriyek veke, min xwest ewil ji hosteyê mezin pirsiyar bikim, ango ji Ehmedê Xanî."

Piştî ku Xanî ji karakter re dibêje, "Fermo çi ji destê min bê ezê texsîr nekim", pirsa, "Biborin lê bi rastî ez tênagihêjim cenabê we çima bi kakilê destanê lîst, ji kerema xwe re hûn dikarin vê ji bo min rave bikin?" tê.

SÊ SIPÊLE JI MEXRÎBÊ DERDIKEVIN

Ravekarê pirtûkê bi gotina "Destana Memê Alan jî yek ji wan berheman e ku xwedî bê hejmar afirîneran e. Ji zayîna xwe û vir de kî dizane nifş bi nifş di awaza dengbêj û hîkayetbêjan de çend teşe girtiye? Çi lê hatine zêdekirin û çi jê hatine qutkirin? Nivîskarê vê kitêbê ku çîroka xwe li ser Destana Memê Alanî dihûne wê bi çi rengî pênûma xwe bixebitîne? Dê kakila destanê biperçivîne yan dest nediyê yan jî bi nêrîneke din, nêzikî mijarê bibe û şiroveyeke nû lê bike?" rê dide ber xwendevan ka dê ber bi ku ve here. Û xwendevan pê dihese ku dê destan ji nû ve bê şirovekirin û çiqas bi serketî yan na di dawiya romanê de xwendevan dê biryarê bide. Niha bi sê sipêle yên di bin roniya heyvê de ji deriyên Mexrîbê; Mexrîba ku ji sê sed û şêst û pênc deriyan pêk tê derdikevin rê, xwendevan dikevin nava romanê.

Îlhamî Sîdar ku xwedî zimanekî herikbar e di vê romanê de jî vê herikbriyê didomîne. Ji bo naveroka romanê na, lê ji bo gotina pêşî û paşî du gotin mirov dikare bibêje: Ya pêşî dikaribû bê kurt kirin, û gotina dawî “Beşek ji derveyî navendê û di şûna ‘encam’ê de” jixwe qet ne hewce bû. Ev beş bi temamî jî jê bihata derxistin tu tişt ji romanê kêm nedikir.

Îlhamî Sîdar kî ye?

Nivîskar Îlhamî Sîdar di sala 1965'an de li Misirca Sêrtê hatiye dinê. Li Zanîngeha Enqereyê Beşa Ziman û Edebiyatê xwendiye û bûye mamoste. Sîdar wekî gelek nivîskarên kurd bi tirkî dest bi nivîsê kiriye. Yekem pirtûka wî ya helbestan bi tirkî di sala 1999'an de bi navê "Sozlerin Yalazinda" derketiye. Ji wê rojê de pirtûkan dinivîse lê piştî salên 2000'î kurdiya xwe pêş dixe, piştî salên 2010'an jî dest bi nivîsandina pirtûkên bi kurdî dike. Di sala 2011'ê de yekem pirtûka wî ya bi kurdî "Tehma Xweliyê" (roman) dertê. Sîda ji wê rojê de hem bi tirkî, hem bi kurdî pirtûkan dinivîse û belav dike.

Pirtûkên wî yên çapkirî ev in:

-Sozlerin Yalazinda, helbest, 1999, Tirkî

- Bedirhan, Bir Cudi Soylencesi, roman, 2003, Tirkî

- Alişkin Huzunler, helbest, 2004, Tirkî

- Melekler de Olur, roman, 2005, Tirkî

- Dagli, roman, 2007, Tirkî

- Başka Gokyuzu, roman, 2009, Tirkî

- Tehma Xweliyê, roman, 2011, Kurdî

- Sadakat, roman, 2014, Tirkî

- Xewneke Payîzê, roman, 2015, Kurdî

- Şiirli Dag, roman 2016, Tirkî

- Masum Saat, helbest, 2017, Tirkî