Diyarname
Nivîskar Carlo Collodî berî niha bi 132 salan berê dest bi nivîsandina beşên Pînoknoyê kir. Pirtûka wî Pînokyo ku heta niha li dehan zimanan hatiye wergerandin niha bi wergera Turkan Tosun li kurdî hate wergerandin û pirtûk ji Weşanên Evrenselê derket.

Nivîskar û rojnameger Carlo Collodî (Lorensini) di 24'ê sermaweza 1826'an de li Floransayê hatiye dinê û di 26'ê kewçêra 1890'î de li heman derê wefat kiriye. Wî di jiyana xwe de rojnamegerî kiriye, kovar derxistiye û pirtûk nivîsîne. Yek ji pirtûkên wî yên nav jî "Pînokyo" ye. Wî di navbera salên 1880-1883'yan de beşên pêşîn ên Pînokyo di kovareke zarokan a bi navê "Giornale dei bambini" de weşandin. Di reşemiya 1883'yan de wekî pirtûk çap kir. Ji wê rojê heta niha ev pirtûk li gelek ziman hat wergerandin û niha jî bi kurdî hat wergerandin û çapkirin. Pirtûka ku bi wergera Turkan Tosun derketiye, xêzên têde jî ji aliyê Onur Çanka ve hatine xêzkirin.

Pînokyo ku bi sedan salan e bûye pirtûkek klasîk, di heman demê de bûye mijara muzîkal û fîlman jî.
Pirtûk wisa dest pê dike:
"Demek ji demên berê...
Xwendevanên min ên piçûk, hûn ê ji nişkê ve bang bikin û bibêjin: Mîrek hebû!
Na zarokno, hûn şaş in. Demek ji demên berê parçeyek dar hebû."
Necar Geppetto ji daran kûqleyeke çêdike û navê wî datîne Pînokyo. Kûqle dest bi dekan dike û her derewan dike. Navê wî derdikeve Pînokyoyê derewkar û her ku derewan dike pozê wî dirêj dibe.
Armanca wî ji kûqlebûnê xelas bibe û bibe zarokekî rastîn. Lê her ziqas ji bavê xwe yê Geppeto hez dike jî guh nade gotinên wî. Ji malê direve, gelek tiştên xirab tên sere wî. Pînokyo bi şans e lewra di dawiyê de periya ku wî diparêze wî ji nû ve dike xwedanê tevgerên baş. Pîrokyo bi alîkariya periyê, başbûnê û hurmetê hîn dibe.
Pirtûka li ber dest çîroka jiyana Pînokyo ji bo zarokan vedibêje.
Heta niha pirtûkên klasîk ên Gogol, Tolstoy, Nietzsche, Shakespeare û gelek din li kurdî hatibûn wergerandin niha Pînokyoya Carlo Collodî jî li van zêde bû.

Pînokyo / Carlo Collodî / Werger: Turkan Tosun / Weşanên Evrensel /176 rûpel