Dilbirîn DILO

Bêguman ewilînê edebiyatê ji êşan diwelide û hê bi dû re ew edebîyat xeşik dibe û dibe edebiyata xweşbîniyê. Her wiha êş bi jiyana jinê dest pê dike û li mirovahî û gerdûna hiş belav dibe.

Jin! Maka jiyanê ye, jiyan ji nav rana jinê der dikeve holê û bi destê jinê tê honandin. Wekî her warî huner û wêje jî bi êşa jinê û bi honandina jinê xwe dide der. Çawa ku wêjeya nivîskî bi pênûsa jinê (Mensûre Erdelanî) dest pê kiriye her wiha ez bawer im wêjeya devkî jî bi gotina jinê dest pê kiriye, çimkî berî her tiştî jin hebû.

Me got jin maka jiyanê ne, maka ferheng û zanîna min jî ji dê û pîra min û çend jinên di jiyana min de xwedî çandek dewlemend in. Ev jin bi gotinên xwe yên entîke û stran û xeberoşkên (çîrçîrok) xwe bûn bingeha çanda wêjeya me.

Jixwe birêz Yasemîn Elban jî bi nivîsa xeberoşkan ji bo zarokên kurd bû dê/pîr.

Jinên kurd jî bi rêveberîya Yasemîn Elbanê projeyeke nûh (20 jin 20 çîrok "Antolojîya êşên jinan") dan pey diya wêjekar û nivîskar Mensûre Erdelanî û ji bo êşên xwe, êşên jinan bînin ziman pênûsên xwe livandin û wekî pirtûk di Weşanên Na de weşandin.

Di vê projeyê de mijarên serhildêriya jinê ya li hember mêr, protestoya çanda baviksalarî, evîn, rewşa jinên êşkêş, rewşa civaka bi destê mêr hatiye qirêj kirin hatine nivîsandin. 

Tiştên balkêş û taybetiyên din yên vê projeyê/pirtûkê jî ev in; 

1) Em di vê projeyê de portreyên nivîskarên cur bi cur dibînin, wekî nivîskarên bi dehan sala ne dinivîsin yên nûh dest bi nivîsê jî kirine hene. Ev nîşaneya welûdbûna edebiyata kurdî ye.

2) Di vê pirtûkê de 18 çîrokên kurmancî, yek soranî, yek jî kirmanckî/zazakî heye, ev jî nîşan dide ku projeyek  pirzaravayî ye.

3) Em di vê pirtûkê de lîqayê jinên nivîskar yên ji bakur, başûr, rojava û yên dîasporayê dibin ev jî dide nîşan ku amadekarên vê pirtûkê ji bo nûnerên temamê jinên kurd di projeyek de bibin ba hev xwe êşandine û êşa wan jî fêkiyek xweşik daye destê me.

4) Her çiqas amadekaran mijara çîrokan diyar nekiribe jî em dibînin jinên nivîskar nûneriya temamê jinan kirine, bi êşê çîrokên xwe nivîsandine.

5) Di edebiyata kurdî de projeya ewil e ku ew qas jin bi çîrokên xwe tev lê bûne.

6) Herçiqas nivîskar jin bin jî bi honandina hin qerekterên mêr bûne tercumanê êşên mêran jî,  ev yek jî teza mina "jin maka jiyanê ye" destek dike.

Dema min ev pirtûk xwend pir pir kêfxweş bûm ji ber ku ev pirtûk bû sîleyek û li rûyê edebiyata nêr ket. Di pirtûkê de çîrokên gelek xweş hebûn ku ez jî bi wan çîrokan bi êşa diya xwe hesiyam! Di hinan de ez jî bûm jin min ji zarokên xwe re lorikên bi êş gotin. 

Ez vê kêmasîyê jî nebêjim nabe, di hin çîrokan de xeletiyên redekte û edîtoryal jî hene hêvî dikim di çapên pêşerojê de ew bên sererast kirin.

Spasî ji bo jinên kedkar, spasî ji bo jinên xemxwir, spasî ji bo bîst leheng/nivîskarên vê pirtûkê.

dilbirindilo40@gmail.com

***

Nûçeya Eleqedar:

***