Cemil Oguz

Tîp.
Tîpek.
Tenê yek.
Belê, tu, ez ji te re dibêjim, tîpê! Li min binêre. Li nava çavên min. Tu min fêm dikî ne? Li hêrsa min... Hêrsa nava çavên min binêre... Ez çima destûrê bidim te? Ma ez dîn im?
Ger ez destûrê bidim te tu û yeka din hûnê bên cem hev, hûnê bibin peyvek. Wê çaxê ezê dev ji te ber bidim û berê xwe bidim peyvê.
Ez hê nikarim bi te, ezê çawa berê xwe bidim peyvê. Berê ku tu bibî peyv divê ez pêşî li te bigirim. Loma li min binêre. Ezê serê te biperçiqînim, ezê çavên te derxim, devê te bela wela bikim, pozê te bişkînim... Te fêm kir? Te got erê, ne?..
He, te got çi?! Nebe nebe tu û tîpeke din hûn bên cem hev. Hûn bên cem hev hûnê bibin peyv,  dûre bibin rêz, bibin paragraf, bibin ziman. Dê ji we gotar derên, bibin broşur, bibin pirtûk... Di dawiyê de dibe ku ji we ansîklopedî jî derên.
Dibe ku di wê demê de hûn bibêjin: "Belê em zimanin in, navê me jî zimanê kurdî ye."
Ma ez destûrê didim? Ma ez dihêlim hûn bên cem hev, hûn bibin pirtûk, bi we zimanekî çêbibe, ew ziman di radyo û tv'yan de bê bikaranîn?
Te got: Li dibistanan?
Ji xwe re li wê binêre... Ma ez dîn im ezê bihêlim hûn li dibistanan bêne bikaranîn... Ma zimanê heyî têra te nake, tu diçî dikevî nav zimanekî din... Were, ji xwe re rûne, bikeve nav vî zimanî, zimanê fermî û li kêfa xwe binêre. Çi karê te pê heye tu kîteyên nû, peyvên nû saz bikî. Jixwe saz nabe jî. Vaye hinan hin tişt saz kirine lê her yek te bi awayekî bikar tîne û ji te ne ziman, ne tişteke din derdikeve. Ji dêvla ku zimanekî amade hebe tu jixwe re bikevî navê, tu çi serê xwe diêşînî û diçî dikevî nava zimanekî nû, zimanekî din...
Erê tîpê, min ji te re got. Ji xwe re li mala xwe rûne. Ger tu tiştekî baş bana di nav wî zimanê ku tu dixwazî bibî de dê dewleta me ji te jî zimanekî çêbikira. Diyar e ku tu ne tişteke baş î loma dewleta me bi te emel nake.
Ger zimanê ku bi te çêdibe tişteke baş ba dê serokwezîrê me jî bikar bianiya. Binêr ew jî piştgirî nade. Ew jî dibêje "Yek ziman, yek dewlet".
Tîpê! Ez ji te re dibêjim. Tu çiqasî bêtirs î! Ma tu bûyî Ristemê Zal? Tu bûyî Ferîdûn? Tu bûyî kî?
Ma tu nizanî gelek tîpên wekî te bêyî bên cem hev me ji hev belav kirin. Me yek girt bir xist nav alfabeya erebî, yek di nav latînî de hişt. Me yek pê kirîlî nivîsî...
Erê tîpê! Were ne tu xwe aciz bike, ne min aciz bike. Tu li mala xwe, ez li mala we. Herê heyran, te fêm kir.
Ger piştî her tiştî tu hê jî qubê dixwazî, fermo em binêrin ka êl yeman e yan beg!
Ez ji te re tişteke din bibêjim tîpê! Binêr baş guhê xwe bide vê. Te got erê. Binêr ew zimanê ku tu dixwazî bikevî navê heye, ew zimanê ku tu niha ji min re dibêjî bila li dibistanan bê bikaranîn... Di wî zimanî de gotineke we ya pêşiyan heye, wisa dibêjin: "Xwedê çiya dibîne berfê lê dibarîne." Ê heyran çiyayên we ev in û Xwedê jî berfê lê dibarîne. Hûn hûn bana, çiyayên we jî dê çiya ba û wê çaxê dibe ku Xwedê berfeke xweşik li ser bibaranda, wê çaxê dibe ku ji te jî peyv, ji peyvên te rêz, ji wan paragraf û ji wan paragrafan jî hema tu çi  dibêjî derketa. Lê hel ev e, hewal jî ev e.
De min got, êdî tu dizanî. Dixwazî were bikeve nava zimanê fermî û jixwe re kêfê bike, dixwazî ber xwe bide. Êdî tu û bi dilê xwe. Ger hêrsa min zêdetir bibe jî nebêje te negot ha.

cemilo@diyarname.com