Diyarname

Nuştox, tercuman, edîtor û redaktor Roşan Lezgîn serra 1964 de dewa Licê Dingilhewa de ame dinya. Tenya çar serrî mekteb wend. La dima teber ra mektebo miyanîn û lîse wendî. Wendişê unîversîte zî, ancî teber ra beşê ziwan û edebîyatî de dewam keno.

Roşan Lezgînî serra 1991 de dest bi nuştiş kerd la serra 1996 ra nat êdî berdewam nusneno. Nuşteyê ey kovar û rojnameyan de bi kurdî (kirdkî û kurmancî) û tirkî weşanîyayê. Heta nika 16 hebî telîf 15 hebî tercume 31 kitabê ey weşanîyayê. 

Roşan Lezgîn Amed de cuya xwu dewam keno. 

Wexto ke xebere bêro kirdkî ser, keso ke nameyê ci miyanê henî nameyanê verînan de yo. Xizmetê ey qeybê kirdkî û xebata ke kirdkî ser o kerda hetêk de, kitabê zaf kesan redakte kerdê û çapkerdişî rê amade kerdê, hûmara enê kitaban 50 ra zêdeyêr a. 

Roşanî tarîxê kirdan ser o jî xebatî kerdê û bi dîroka kurdan baş zano. Derheqê minaqeşeyê “kurdbiyayişê zazayan" de jî gelêk nuşteyî nuştê, tecrube û fikrê xwu pare kerdê.

Wexto Azadîya Welat neşir biyêne, ey qeybê rojnameyî zehf nuşteyî nuştî, Diyarbekir de rojname kerd vila. Û serra 2011 de ê bi xwu rojnameyo safî bi kirdkî vet. Rojnameyê Newepel ke rojnameyo yewin o safî bi kirdkî bi, hetê ey ra hame hedrekerdiş û çapkerdiş. 100 hûmarê Newepelî neşir biyî. Xeynê Newepelî, bi kirdkî kovara edebî hunerî Şewçila jî vete. Ena kovare heta nika 16 hûmarî neşir biya. Serra 2010 ra nat keyepelê înternetî www.zazaki.net îdare keno. Nînan ra teber, Diyarbekir de ey vîst ra zêde kursê ziwanî dayî. Enê kursan weşanan de bi seyan kesî dest bi nuştiş kerd. Înanê ke ey dir dest bi nuştiş kerdo, 50 ra vêşêr kesî kitabê înan weşanîyayê. Qismêko muhîm yê kesê ke unîversîteyan de beşê kurdî de master kerd zî ancî eno proses de mûsayî wendiş û nuştişê kirdkî.   

Serra 2012 ra nat zî Weşanxaneyê Roşna îdare keno. Heta nika 57 kirdkî, 4 kurmancî, 2 tirkî 63 kitabî enê weşanxaneyî ra weşanayê.

Heta enka enê kitabê Roşan Lezgînî weşanîyayê:

Hîkayeyî:

1- Binê Dara Valêre de (2002)

2- Halîn (2006)

3- Ez Gule ra Hes Kena (2007)

4-Tarîyîya Adirî de (2012)

5- Ap Hus (2018)

6- Kevoke (2019)

Şiîrî:

1- Dêsan de Sûretê Ma Nimite (2005) 

Sanikî:

1- Sanikanê Dîyarbekirî ra Guldesteyêk (2009)

Ziwan:

1- Ferhengê Îdyomanê Kurdkî (2005)

2- Dersê Ziwanî (2012)

3- Ferhengê Kurdî (Zazakî)-Tirkî û Tirkî-Kurdî (Zazakî) (2013)

4- Ji bo Kurmancan bi Awayê Muqayeseyî: Gramera Kirdkî (Zazakî) (2013)

Lîteratur:

1- Edebîyatê Kirmanckî ra Nimûneyî (2012)

Meqaleyî:

1- Gotin Diçe Nivîs Dimîne (2009)

Vîrardişî:

1- Sorgu (2015)

Cigêrayiş:

1- Toplumsal Kürt Gruplarından Zazalar (2016)

Tercumeyê eyê ke sey kitab weşanîyayê:

1- Suzan Samancı, Siya Bêdengiyê (2001)

2- Roşan Lezgîn, Li Bin Dara Bîyê (2003)

3- Sadiq Hîdayet, Sê Dilop Xwîn (2004)

4- Malmîsanij, Cemîlpaşazadeyên Diyarbekirî û Neteweperweriya Kurdî (2008)

5- Îsmaîl Beşîkçî, Nasname – Ziman – Netewe û Neteweperwerî  (2008)

6- Antranîk, Dêrsim Raywanî û Cografya (2010)

7- Berfîn Zenderlioglu & Mîrza Metîn, Mêrdeyê Şewe (2011)

8- Arif Qurbanî, Umrean'dan Topzawa'ya (2012)

9- Perwerde de Tetbîqê Ziwanê Dayîke (2013)

10- Polîtîkayê Zafziwanîye û Plankerdişê Ziwanî (2013)

11- Ferîdûn Birgül, Rêberê Bikarardişê Setê Gulgulînê Gedeyan (2016)

12- Îsmaîl Beşîkçî, Çawanîya Rejîmê û Kurd (2016)

13- Îsmaîl Beşîkçî, Dewlet û Kurd (2016)

14- Vera Trawma de Muqawemetê Tutan (2018) 

15- Nadîre Güntaş Aldatmaz, Xewn (2019)