Amed

Ev 115 roj in dorpêza li Sûrê didome. Hêzên dewleta Tirkiyeyê bi tang, top û kepçeyan xanî û avahî tev xera kirin û kevir li ser kevir nehiştin. Piştî kavilkirina bi seran malan vê carê Wezareta Bajarvanî û Derdorê ketiye nav tevgerê û dixwaze bi navê "cemawerîbûnê" (kamulaştirma) navçeyê dagir bike. Ji bo li 16 taxan û 348 herêman qada cemaweriyê bê îlankirin wezaretê biryar grit. 

Di serî de roja 2'yê berfanbara 2015'an li Sûra Amedê biryara qedexeya derketina kuçeyan hat dayîn. Ji wê rojê de hê jî dorpêça li Sûrê bi dawî nebûye. Di vê demê de heta îro bi sedan xanî hilweşiyan, kavil bûn. Lijneya Wezîran a Hikumeta AKP'ê roja duşemê civîn li dar xist û biryarên nû girt. Wezaretê di civînê de biryar girtin ku ji bo gelek tax û kolanên Sûrê bikin qada cemawerî.

Li gor biryara Wezareta Bajarvanî û Derdorê  taxên Abdaldede, Alipaşa, Cemal Yilmaz, Camii Kebir, Cevatpaşa, Dabanoglu, Hasirli, Înonu, Îskenderpaşa, Lalebey, Melîk Ahmet, Ozdemir, Savaş, Suleymangazî, Şemhane û Ziya Gokalp, bi giştî 348 herêman dê bidin qadên cemawerî. Wezaretê bêyî ji rêveberên herêmî, saziyên têkildar bipirse biryara "Cemaweriya bi lezgîn" da û ev biryar di Rojnameya Fermî de weşand jî. Heman biryar ji bo 15 herêmên navçaya Yenîşehîra Amedê ku sînorên wê û Sûrê li cem hev vin jî hatiye dayîn. 

Heta îro ji bo Sûrê tu biryarek, yan jî meylek wekî "herêma bi rîsk" nîn bû lê niha hikumetê biryarek wisa jî girt bêyî ku pêdivî bi tiştek wisa hebe..

Roja 28'ê rêbendana 2016'an MGK'ê (Lijneya Ewlehiya Neteweyî) civîn li dar xistibû û biryar girtibû ku di şerê li bajarên kurdan de hemû sazî ligel kordînasyonek bixebitin. Wê demê di çarçoveya "Plana Çalakiya Masterê" de biryar hatibû dayîn ku ji MÎT'ê heta Diyanetê û heta Wezareta Çandinî û TOKÎ'yê hemû saziyên dewletê bi hev re tevbigerin. Jixwe ev demek dirêj e TOKÎ dixwaze dest biavêje Amedê lê gelek caran rastî astengiya şaredarî hatibû. Niha rê li ber TOKÎ jî vebû. 

Niha îdîa ew e ku AKP dixwaze qada Sûrê pêşkêşî hevkarên xwe bike. Wekî tê zanîn li Sûrê gelek cihên dîrokî hene û ew di nav Lîsteya Mîrateya Çandî ya UNESCO'yê de ne. Ev jî tê zanîn ku hikumeta AKP'ê guh nade UNESCO'yê jî ku li Stenbolê di çêkirina pira ji bo metroyê ya li Karakoyê de derketibû holê.

Piştî biryarê ji niha ve dest bi xirakirina xaniyan hatiye kirin jî. Li hin kuçeyan branda hatine daliqandin û li pişt brandayan xanî têne xirakirin. Hat dîtin ku xaniyên nekavilbûyî jî têne xirakirin. Wekî herêmek dîrokî Sûr ê hemû Amediyan e û divê nekeve bin destê komek, yan derdoran. Loma jî pêdivî bi parastina herêma Sûrê heye.

*** 

REKLAM
- Ji Kurt Tarîhî 'Kurd û Kurdistan'