MUSTAFA MENGE / FRANKFURT

Şeva Çarşemê li Frankfurtê ya bajarê Almanyayê nivîskarê kurd Bextiyar Elî di çarçoveya çalakiya “Open Books”ê de ku çalakiyeke hunerî û wêjeyî ye û gelek nivîskarên alman û biyanî tevlî dibûn, romana xwe ya “Diwahemîn Henarî Dunya“ bi kurdî xwend. Romana “Diwahemîn Henarî Dunya“ par ji kurdî ji bo bi navê “Der letzte Granatapfel“ almanî hatibû wergerandin û roman ji alî xwendavanên almanî ve eleqeyek mezin dîtibû.

Çalakiya wêjeyî “Open Books” ku bi hevkariya radyoyên hr2 û SWR2 li Frankfurtê hat lidarxistin, li gel gelek nivîskarên cuda îsal mazûvaniya nivîskarê kurd Bextiyar Elî kir. Gelek nivîskarên ku ji welatên cihêreng tevlî çalakiyê bûn û pirtûkên xwe xwendin û li ser pirtûkên xwe axivîn.

Çalakî bi tevlîbûna nivîskara Awusturyayî Terasa Präauer dest pê kir û nivîskar beşek ji romana xwe ya bi navê “Oh Schimmi” xwend. Piştî wê nivîskar Sabine Gruber derket ser dikê ku bi xwe Îtalyan e lê bi zimanê almanî dinivîse û romana xwe ya Daldossi oder Das Leben des Augenblicks (Daldossî an jî Jiyana Awirekî) danasîn.

Çima piştî 14 salan?

Dûre Bextiyar Elî derket ser dikê û li ser romana xwe ya  “Der letzte Granatapfel” kurtehevpeyvînek bi Gerwig Epkes re çêkir. Nivîskarê kurd Bextiyar Elî li ser pesnên romana xwe got: ”Ez gelekî kêfxweş im bi xwendina romana min a almanî lê belê hedefa min a sereke ne ew e ku ez bêhtir bêm nasîn û zanîn.”  

Piştre Bextiyar Elî li ser romana xwe û lêhengên romanê Jacobi û Muzaffer axivî ku qala jiyana wan ên li başûrê Kurdistanê û ên piştî şer, dike. Her wiha moderatorê şevê Gerwig Epkes ji Bextiyar Elî pirsa “ Gelo çima  piştî 14 salan haya me ji romana te çêbû, ma berê ne mimkûn bû?” kir û Bextiyar Elî bersiva, “Heta niha kesên ku wergerînin almanî tune bûn” da.

Wêje nikare xwe ji felsefeyê dûr bixe

Her wiha Bextiyar Elî li wir got ku birîna zarokên ên şer nehatine kewandin û wiha peyivî: “Peywira wêjeyê ye ku heqîqetê rabigihîne û wêje nikare xwe ji felsefeyê dûr bixe.”     

Piştre Bextiyar Elî bi zimanê kurdî beşek ji romana xwe xwed û dûre jî bi almanî romana wî hat xwendin. Herî dawî moderatorê şevê Gerwig Epkes got; “Ez hêvî dikim ku berhemên Bextiyar Elî yên nû ji bo almanî bên wergerandin ji ber ku xwedî potansiyeleke mezin e.“ 

Her wiha doh jî Bextiyar Elî pirtûkên xwe ji bo xwendavanên xwe di Fûara Pirtûkan a Frankfurtê de îmze kirin­. 

Romana wî bûbû yekemîn

Romana nivîskarê kurd Bextiyar Elî a bi navê “Diwahemîn Henarî Dunya” bi navê “Der letzte Granatapfel” li almanî hatibû wergerandin, di lîsteya Litpromê de pirtûka Bextiyar Elî di rêza yekemîn de cihê xwe girtibû. Litprom komeleyeke edebî ye ku ji bo şopandin û destekirina edebiyatvanên ji Asya, Afrîka û Amerîkaya Latîn hatiye damezirandin. Romana Bextiyar Elî îsal ‘Diwahemîn Henarî Dunya-Hinara Dawî ya Dinyayê’ ku ji aliyê Rawêj Selîm û Ute Cantera- Lan ve ji bo zimanê almanî hat wergerandin. Roman di 19’ê gulana 2016’an de ji aliyê çapxaneya Unionsverlag a Swîsre ve jî hat çapkirin û belavkirin. Gelek gotar di çapemeniyê alman de li ser vê romanê derketin û di gotaran de şîroveya “heta niha nivîskarekî wiha çawa nedîtî maye” dihat kirin.

Ji Ozgur Polîtîkayê hatiye girtin