Tevgera Hîndekariya Ziman û Perwerdeya Wargeha Peneberan a Mexmûrê, jî bi daxuyaniyeke li ser Roja Zimanê Zikmakî ya Cîhanê sekinî. Li ser navê Tevgêrê Dîcle Dag daxuyanî xwend. Dag, bêdengiya li dijî bişaftina ziman jî rexne kir û wiha got: "Ji bo berjewendiyên xwe yên bazirganî pir caran van dagirkeran tengav dikin, lê li hemberî hoviya li ser vî zimanê herî kevnar nerazîbûnek herî biçûk jî nadin diyarkirin. Dag, destnîşan kir ku di roja zimanê zikmakî de li gelek cîhanê ev roj tê pîrozkirin û welatê cîhanê li hemberî binpêkirina mafên ziman bê deng dimîne. Dag, ji gelê kurd xwest vê rojê bikin roja têkoşîna li dijî bişaftina ziman û xwest her kes li zimanê xwe xwedî derkeve. Dag, bang li rayedaran kir û wiha got: "Em bangî dagirkerên Kurdistanê yên digotin; 'Zimanê kurdî nikare bibe zimanê perwerde û wêjeyê' bila werin Mexmûr zimanê kurdî çawan bûye zimanê perwerde û wêjeyê bibînin. Bila dev ji mandêlkirina zimanê kurdî berdin. Bila bizanin ku gelê xwediyê wê hêzêye ku di bin hemû mercan de zimanê xwe bi parêze." Dag, bang li kurdan jî kir û ji hemû gelê kurd xwest li zimanê xwe xwedî derkevin û hemû malên xwe bikin dibistan û qada perwerdehiya ziman.

Wan

Li Wanê di bin pêşengiya Kurdî-Dera Wanê de meşeke hate li dar xistin. Piştî meşê Serokê Kurdî-Dera Wanê Levent Urun xwest ku kurd ji bo ziman û çanda xwe pejinkar bin. Urun got ku kurd ji bo ziman û çanda xwe têdikoşin û ev yek lê zêde kir: "Em dixwazin zimanê xwe ji asîmîlasyonê diparêzin. Ji ber vê yekê divê zimanê kurdî bibe zimanê perwerdehiyê û bigihîje statuyeke fermî. Têkoşîna me ji bo vê yekê. Em ji gelê xwe re dibêjin bila pejinkar bin û zimanê xwe biparêzin."

Di meşê de diruşma “Bê ziman jîyan nabe" qîriyan û dovîzên wekî “Welat bê kurdî nabe”, “Ez kurd im bi kurdî serfirazim”, “Welat bi kurdî xweş e” vekirin.

Culemêng

Li Culemêrgê, Şaredarê Culemêrgê Fadil Bedirhanoglu, Serokê BDP'a Culemêrgê Mehmet Sidik Akiş, Serokê Navçeya Navendî ya BDP'a Culemêrgê Seyhan Şahin, nûnerên ÎHD, KESK û Dayikên Aştiyê bi sedan kes beşdarî meşa ji bo ziman bûn. Piştî meşê Nûnerê Kurdî-Dera Culemêrgê Eyup Bor daxuyaniyeke xwend û xwest zimanê kurdî bikeve bin ewlehiya zagonî.

KCK'ê jî li ser Roja Zimanê Zikmakî daxuyaniyeke weşand got ku hê asîmîlasyona 'yek ziman'î didome û wisa got: "Jinên kurd li nav welat û li derveyî welat divê zarokên xwe bi kurdî mezin bikin, bi lorikan rihê wan saz bikin. Yên ku gelekî ji nû ve saz dikin jin in. Divê jin di vê têkoşînê de roleke çalak bilîzin. Em careke din roja ziman a gelê xwe pîroz dikin û dixwazin gelê me xwedî li zimanê xwe derê.

Stenbol

Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê ji bo Roja Zimanê Zikmakî bi beşdariya rêveber û endamen xwe li Komeleya Mafên Mirovan a Stenbolê daxuyaniyeke da çapemeniyê. Di daxuyaniya ku ji aliyê Serokê Enstîtuyê Samî Tan ve hate xwendin de hate gotin ku digel Sekreterê Giştî yê UNESCO'yê bi boneya Roja Ziman bang li dewletên endam kiribû da ku derfeta perwerdehiya zimanê dayikê bidin komên zimanî lê mixabin li Tirkiyeyê di warê parastina zimanên ji bilî tirkî de tu xebat nehat kirin, bi vepêçan ji bo pişaftina mirovan gelek tişt hatin kirin.

Tan bal kişand ser biryara Neteweyên Yekbûyî ya ku îsal kirine "Sala Lihevkirina Çandan" û wisa got: "Werin em destên xwe bidin hev û vê salê wekî 'Sala wekheviya çand û zimanan' bi hev re pîroz bikin. Heke em karibin li dijî zîhniyeta şovenîst û a asîmîleker destê xwe bidin hev, em ê bikaribin sala 2010'an bikin sala têkoşîna azadî û wekheviya çand û zimanan, Tirkiyeyê bikin welatê baxçeyekî rengîn ê çand û zimanan. Ligel hemû zordestî û astengiyan jî em ne bêhêvî ne."

Serokê Enstîtuyê Tan got ku em bawer dikin dê doza azadî û wekheviya çand û zimanan bi ser bikeve û ev yek lê zêde kir: "Em bi vê bîr û baweriyê têdikoşin. Em dixwazin zimanê kurdî bibe zimanê perwerdehiyê û bibe xwedî statuyeke fermî."

Her wiha li Semsûr, Qers, Gimgim, Elbakê jî bi daxuyaniyan Roja Zimanê Zikmakî hate pîrozkirin.

TEVKURD'ê belavok belav kir

Endamên Tevgera Neteweyî ya Kurd (TEVKURD) li ber AZC Plazayê hatin ba hev, ji bo ziman daxuyaniya xwe xwendin û dûre belavokên ku bi kurmancî û zazakî amade kiribûn belav kirin.

Daxuyanî ji aliyê Berdevk û Birêvebirê TEVKURDê parêzer Sebahatîn Korkmaz ve hat xewndin. Di daxuyaniyê de hat diyarkirin ku kurd jî dixwazin wekî her miletekî medenî li welatê xwe; bi zimanê xwe, bi nasnama xwe, bi aîdiyeta xwe azad, serbixwe û serfiraz bijîn.

BDP ji bo zimanê zikmakî ji meclisê lêkolîneke xwest

Mebûsa BDP'ê ya Wanê Fatma Kurtalan ji bo lêkolîneke li ser qedexeya zimanê zikmakî bê kirin pêşniyarnameyeke da Serokatiya meclisê.

Mebûs Kurtalan di pêşniyarnameya ku da Serokatiya Meclisê de wisa got: "Ji bo tesîra qedexeya zimanê zikmakî ya li ser zarokan, ya li ser pêşketiya bîra wan, li ser rewşa wan a di ders û ezmûnan de, ya li ser têkiliya wan de bê kirin, ez li gor Xala 98'an a Zagona Bingehîn, xalên 104 û 105'an ên Rêziknameya Navîn daxwaz dikim ku Lêkolîneke Meclisê bê kirin."

***

Nûçeyên eleqedar:

- Di Roja Ziman de ji Komeleya Nivîskarên Kurd bangek

- Hevserokên BDP’ê ji bo Roja Ziman bang li hikumetê kir

- Li Amed, Batman û Stenbolê çalakiya Roja Ziman

- Li Sêrtê ji bo Roja Zimanê Zikmakî panelek li dar dikeve

- Di roja Zimamê Zikmakî de çalakiyên li ser ziman

- Ji Kurdî Derê gaveke din: Afîşên alfabeya kurdî 

-