Cano Şakir

Dîroka felsefeyê ew dîroka zanistê ye ku bi lêkolîna bîr û ramanên felsefî û pêkanîna wan digel wextê û demê ji serdemên kevin ve tê. Di vê çarçoweyê de em ê çawa bikaribin pêşveçûn û guhartinên felsefeyê li nav helbesta Ehmed Huseynî di serdema kevin û dîrokî ya helbestê de bi awayekî binirxînin.

Li vir, eger em li guhertina çerxa felsefeyê temaşe bikin wê çi derkeve ber çavê me? Helbet wê hin ji faktorên dîrokî yên ku bûne sedema van guhertinan û em pê li mijarên felesfeyî serwext dibin wê di hiş û mejiyê me de rûnin.

Jixwe wekî pênasekirin û nasname di vê dema niha de ku meriv helbesta Ehmed Huseynî dixwîne guhertinên em behsê dikin li ber çavê me xuya dibin û di hişê rewşenbîriya me de tên meyandin.

Şaristaniyên dinyayê hemû (di nav de Rojhilata Navîn, serdemên nûjen, şaristaniyên rojhilat û rojava, olî û cîhanî) felsefeyên xwe hebûn. Bi helbestê ya rast bi zimanê helbestê dane pêş. Bi vî awayî jî derketina helbesta felsefî bû mîna nasnameya rewşenbîriya îro.

Di nava dahênan û daneheva helbesta Ehmedê Huseynî de li kêleka mijarên afirêneriyê aliyekî helbesta wî ya felsefî ji sedî sed heye. Huseynî pirrê caran di raman û şîrovên xwe yên nivîsandinê de behsa dibistanên felsefî û dîroka felsefeya cîhanê dike. Jixwe di nava tevna helbesta wî de ev jî diyar dibe. Li vir, di çarçoveya felsefeyê de em dikarin wisa ji xwe bipirsin, gelo çiqasî pêdivî bi mijarên felsefî heye? Her çiqasî di dîroka helbesta kurdî de nexasim jî di warê felsefîk de kêm be jî Ehmed Huseynî hewl daye û hewl dide ku van aliyan xurt bike û guhertinan di ramanên felsefî de dabeş bike û hewl bide ku wan di çerçova dîroka wan de ji bo nifşan bide fêhmkirin.

Li vir bi awayekî rasterast em dikarin bibêjin Ehmed Huseynî bi tena xwe dibistaneke felsefî ye.

Guman tune ye ku felsefe di jiyana me de pir girîng e. Her tiştê ku em dikin felsefeya xwe di jiyanê de temsîl dikin jixwe tevna Huseynî ya helbestî vê rastiyê li ber çavan zelal dike, û tevî girîngiya felsefeyê, tevliheviyên jiyanî -ku heta astekê me ji xwendinê û zanînê ji xwe dûr xistine- di nava ezmûn /tecrubeya Ehmedê Huseynî de ku bi felsefeyê re rengek ji rengan girêdaye pê re ew hêsan û asayî, da ku xwendevan biasayî bikaribin bibînin perr pêwiste li nivîsên Ehmed Huseynî der barê felsefeyê vegerin û sûdê jê wer bigrin.

Ji bo wê ne tenê xwendin û fêrbûn her wiha pêdivî heye ku felsefeya Ehmed Huseynî were

12.05.2020, Yenî Ozgur Polîtîka

**

Nivîsa berî vê ya li ser Ehmed Huseynî:

- Ezmûna Ehmed Huseynî û cîhana wî ya helbestê