Yaşar Eroglu

Pirtûka Duzimanî ya bi amadekariya Cemîl Oğuz û Dawud Rêbiwar ji Hîvda Îletîşîmê* derketiye piştî sê sal û nîvan gihîşte ber destê min. Min ji Cemîl Oğuz xwest, wî ez neşikênandim, ji kerema xwe re ev daxwaza min anî cih. Ez spasiyê xwe jê re dikim. Ango min ev pirtûk pir dereng xwend. Ji ber vê yekê ez ê rexneyeke derengmayî li Medenî Ferho bikim.
Pirtûk ji bîst û heft nivîsên bîst û du nivîskaran pêk hatiye. Ez bi xwe cara pêşîn e rastî mijareke li ser nîqaşeke wiha pirbeşdar a nivîskarên kurd têm. Ez jî bi gotarekê beşdarî vê nîqaşê bûm. Ev xebat tiştekî pir baş e. Xwendina cur bi cur nivîsên têr û tije mirovan kêfxweş dike. Ji yên ku bi gotarên xwe beşdarî vê nîqaşê bûne yek jî Medenî Ferho ye. Serê pêşîn diyar bikim ku ez bi gotara wî ya dawî ku bersiva daye Arjen Arî têr bûm.

Mixabin nêrîna Ferho şaş e!
Mixabin bi nêrineke xwe ya dawiyê, birêz Ferho wekî dilopeke lîmonê ya demborî ya tehl û tûj ketiye nav wan dîtinên xwe yên têr û tije û tehma wê jê biriye. Di heman paragrafê de du dîtinên bîrêz Ferho bala min dan ser xwe. Birêz Ferho dibêje;
“Me gazind ji Selîm Bereket, ji Yaşar Kemal, Cemal Sureya, Bekîr Yildiz û hwd. hebe, pêwîst e pêşî em şijûna çavên xwe bibînin. Piraniya nivîskarên me (mebest ên li ser nîqaşê nivîsîne ne.Y.E), paşnavê xwe bi zimanê dagirkeran erê kirine. Di bin heman paşnavî de li ser zimanê kurdî, li ser siyaset û hişmendiya kurdî dinivîsin…”
Birêz Ferho dawiya paragrafê wiha tîne û paragrafeke din vedike;
“Pirraniya nivîskarên bi nifşê cihû, bi zimanên cuda dinivîsin. Lê ji sedema ku li nasnameya xwe xwedî derdikevin, her kes dizane cihû ne û wan bi cihûtî erê dike.
Xweşciwanmêrên kurd, di herka çemê dîroka biyaniyan de avjeniyê/melevaniyê dikin.”

Serê xwe tiştên pûç re diêşîne
Bi gotina Ferho be, nivîskarên ku beşdarî nîqaşê bûne bela ku nav û paşnavê xwe neguherandine, di çavên wan de şijûn heye û “di herka dîroka çemên biyaniyan de avjeniyê/melevaniyê dikin”. Birêz Ferho dev ji gerestêrkan berdaye, li ser stêrkên dûr serê xwe gêj dike. Ji mînaka cihûyan tê fêmkirin ku nêrîna wî ya li nasnameyê pir tenik (sığ) û teşeyî (eklektîk) e. Belkî hinek cihû hene bi navên nasnameya xwe û bi zimanên biyaniyan dinivîsin lê bi hezaran cihû hene bi nav û zimanên biyanî dinivîsin û xwe ji bo cihûyan feda dikin. Ez li ser vê mînakê nesekinim, ji ber ku pir nêrîneke tenik e û ji bo angaşta wî têrê nake.
Ev nêrîneke teng û cênikperest e. Ez cenabê birêz Ferho bi cênikperstiyê tewanbar nakim lê nêrîn hemwateya cênikperestiyê ye. Ez bawer im, mirov tiştê ji derve ve tê dîtin, ji pêş ve tê sehkirin ve na, nav û naveroka wî/wê ve binirxîne çêtir e. Pirî caran reng, deng û hwd mirovan dixapînin. Birêz Ferho jî pir baş dizane gelek malbatên kurdan serê pêşîn navê zarokên xwe bi kurdî danîne lê piştre nahêlin zarokên wan peyvekê bi kurdî fêr bin. Gelek kes hene, bi gotina Ferho bi nav û nasname bi kurdî ne lê naverok seranser bi tirkî ne. Birûsk, Piling, Şoreş, Şervan, Berfîn, Beybûn bi navê kurdî ne lê tirkî wisa diaxivin, xizmeteke wisa ji tirkî re dikin ku tu dibêjî ji dema Enderûnê mezûn bûne, qet eleqeya wan bi kurdî re nîn e.

Aliyekî din:
Li gorî Ferho navê mirovan bi kurdî be bes e, li ser serê me re jî davêje. Divê birêz Ferho serê pêşîn kiryar û berhemdêriya kesan binirxîne, ne ku navan binêre, ji sinifê derbas bike. Ew navên ku birêz Ferho bes dibîne, bila di çarçoveya wê gotara wî ya ku ez pir aliyên wê têr û tije dibînim de binirxîne ka ew çi dikin, çi diafirînin û çi difikirin? Wêga wê encameke rast derxe, ne ku bi dûrbînê nêrînê ve. Ango kesên bi navê kurdî wê tênê bi vê yekê ve dîplome bistînin, ên ku ne bi navê kurdî wê di sinifê de mexel bin! Li wir bisekinin, tu kes rê nade ew qas talan û tajanê.
Angaşta birêz Ferho pûç e. Fikreke erzan û xav e. Bi rastî jî yekî mîna Medenî Ferho yê ku dorfireh lêkolînan dike, di navenda nîqaşên zanistî de dijî, wiha rijî û teng difikire ez naxwazim bawer bikim. Lê gava van gotinên wî dinêrim dibêjim helbet ev jî feraseteke û nêrîneke dimaldemayî ye.