DiyarName.Com

Diyarname
Hunermendê bi nav û deng Tehsîn Taha roja 25’ê rezbera 1941’ê Amêdiyê tê dinê. Navê wê Taha Mihemed Selîm e.
Taha Mihemed Selîm xwendina xwendina xwe li deverên cuda temam dike.
Taha Mihemed Selîm li Mangêşkê dest bi dibistana seretayî dike, lê di pola 5'an de diçe Dihokê û ya 6'an de jî diçe Zaxoyê û li wir xwendina xwe temam dike. Ew sala 1955’an li Dihokê xxwendina xwe ya dibistana Navîn temam dike. Piştî vê yekê ew diçe bajarokê Hedba ya girêdayî Nînowayê. Jiyana wi ya hunermendiyê jî li vê derê dest pê dike. Sala 1957’an ji Nînowayê vedigere Amêdiyê û li vir dest bi nivîsîna daktîloyê dike.
LI RADYOYA BEXDAYÊ STRANA YEKEM 'EŞKERE NAKIM'
Taha sala 1958’an dest bi xwendina dibistana amadeyî dike û dibistanê diqedîne. Dûre tevlî ezmûna Radyoya Bexdayê dibe û bi ser dikeve. Strana xwe ya destpêkê ya bi navê "Eşkere nakim li vir" di Radyoya Bexdayê de distrê. Di sala 1960’an de diçe Peymangeha Hunerî ya Ciwanan û xwendina xwe li wir berdewam dike.
Wê demê li gorî destûra sala 1958’an diviyabû rêveberiya Iraqê hin maf bidana kurdan, lê wan ev yek bi cih neanîn û kurdan dest bi çalakî û nezarîbûnan kir Di ev rêzeçalakiyên sala 1961’ê li dar ketin de Tehsîn Taha jî hat binçavkirin û Asayişa Bexdayê 15 rojan îşkence lê kir.
LI GIRTÎGEHÊ 'TÊTIN BIHAR' ÇÊDIKE
Ji ber pevçûnan ew ji Bexdayê vedigere Duhokê û ligel xalê xwe Emer Selîm tevlî "Şoreşa Îlonê" (Rezberê) dibe. Gelek stranên Tehsîn Taha li ser jiyan û têkoşîna kurdan in ku yek ji wan jî "Ey Felek" e ku li ser têkçûna tevgera Şoreşa Îlonê çêkiriye.
Hunermend Taha ku dema dixwaze carek din vegere Bexdayê û xwendina xwe bidomîne sala 1963’yan li Bexdayê careke din tê girtin. Ew vê carê salek di girtîgehê de dimîne û li vir jî stranan çêdike ku yek ji wan "Têtin Bihar" e.
Mehmûdê Timoqî di lêkolîneke xwe de li ser wî dibêje: “Tehsîn Taha di girtîgehê de hin stranên bi zimanê erebî jî gotine ku yek ji wan bi navê ‘Enna Xerîb’ yanî ez xerîb im e.”
MAMOSTETIYA MUZÎKÊ DIKE
Piştî tê berdan dest bi xebatên mamostatiya muzîkê dike. Di sala 1968’an de ji bo dibistana amedeyî ya navçeya Mexmûrê wekî mamostayê muzîkê tê erkdar kirin. Di heman salê de tayîna wî ji bo Hewlêrê derdikeve û heya sala 1970’an li wê derê karê mamostatiyê berdewam dike.
TEHSÎN TEHA Û MIHEMED ŞÊXO BI HEV RE NE
Di 11’ê Adara 1970’yî de Mele Mistefa Barzanî û rêveberiya Iraqê peymanek girê didin, Bexda mafên kurdan ên çandî qebûl dike. Teha jî vê demê ji bo Radyoya Bexdayê Beşa Kurdî tê erkdarkirin û bi Mihemed Şêxo re xebatên radyoyê berdewam dike. Li wir du stranên bi navê “Aso” û “Ey Hewar” bi hev re dibêjin.
KONSERÊN LIGEL HUNERMENDÊN KURD
Êdî Tehsîn Taha her ku derfetê dibîne diçe radyoyê û stranan dibêje. Li wir gelek stranbêj û hunermendên kurd ên wekî Mihemed Arifê Cizîrî, Hesen Cizîrî, Elî Merdan, Meryem Xan, Îsa Berwarî û gelek kesên din nas dike. Ew bi hunermendên mîna Gulbihar û Eyşe Şanê re jî duqoliyan dibêje û bi wan re li Duhok, Hewlêr, Bexda û gelek bajarên din yên Kurdistanê konseran dide.
LI HOLLANDAYÊ DIMIRE
Tehsîn Taha roja 13’ê adara 1994’an ligel hunermend Fuat Ehmed diçe Holandayê ku konserê bide. Ji ber ku tevlî çalakiyên kurdên li Ewropayê dibe, rêveberên herêmê yên başûrê Kurdistanê xwe jê dixeyidînin. Ew jî êdî venagere welat û li Holandayê bi cih dibe. Lê kul û kesera welat zêde derfetê nade wî. Li wir bi nexweşiya penceşêrê dikeve û roja 28'ê gulana 1995'an dimire. Cenazeyê hunermend Tehsîn Taha bi beşdariya hunermendên kurd, bi merasîmeke mezin ji Ewropa bi oxir dikin. Cenazeyê wî li bajarê Amêdiyê defin dikin. Ji ber helwesta rêveberiya Başûr, tenê komeke 100 kesî tevlî merasima veşartina hunermend Tehsîn Taha dibe.
WESIYETÊ TEHSÎN TAHA
Tehsîn Taha dema nexweş e, li Holandayê bi dengê xwe hestên dilê xwe vedibêje, kul û keserên xwe, daxwaz û hêviyên xwe di kasetekê de tomar dike. Wekî wesiyet ji malbata xwe re dişîne. Wesiyeta xwe ji xanima xwe Hebîbe û her çar kurên xwe Vehêl, Gelvan, Warvan û Dîrhat re dişîne Amêdiyê. Daxwaz û hêviya wî welatê wî bû. Di wesiyeta xwe de ew dibêje: “Daxwaza min ya herî pêşîn serxwebûna Kurdistanê ye. Pêwîst e kurd qet tu carî xiyanetê li doza welatê xwe nekin. Ger ez rojekê mirim min li axa Kurdistanê veşêrin. Lê berî veşartina min li goristana Amêdiyê ava ‘Kaniya Mala’ li laşê min bireşînin û piştre min di nava dilê axa Kurdistanê de veşêrin.”
Jiyana Taha di nav têkoşîn û di nav hunerê de derbas bû. Bi giştî 8 albuman derxist. Çend stranên wî yên herî zêde têne zanîn ev in: ‘Ey Felek', 'Bêrîvanê', 'Rabe Cotyar’.
Hunermend Tehsîn Tahir zewicîbû û bavê 8 zarokan bû.