___Daristan Pala / Wan / AW___

Stranbêj Jan Axîn serboriya xwe ya hunerî ya 25 salan nirxand û pîvana xwe ya sereke ya hunerî eşkere kir: “Li ku derê dibe bila bibe, eger cihê ku rihê kurdî lê nebe ez wir naxwazim.”
Stranbêj Jan Axîn yek ji pêşengên muzîka rock a kurdî ye. Jan Axîn ê ku kariyera xwe ya profesyonel di sala 2000'î de daye dest pê kirin, heta niha 3 album derxistiye. Jan Axîn ê ku salên dirêj mamostetiya dibistanê kiriye, di muzîka xwe de ahenga zimanê kurdî û formên cîhanî digihîne hev. Di demên dawî de bi xebatên xwe yên li ser (AI) û singleyên nû, nûjenkirina muzîka kurdî wekî armanc daye pêşiya xwe. Jan Axin muzîkê wekî “çîroka jiyanê û xizmeta ji bo pêşerojê” pênase dike.

25 sal û sê albumên bîrawer

Jan Axîn qala albuma xwe ya  pêşî “Bajar” kir û got: “Piştî albuma ‘Bajar’, di sala 2005’an de ‘Evîna Şikestî’ û di sala 2018an de jî albûma ‘Zerîba’ gihîşt ber destê guhdaran. Muzîka Rock formekî cîhanê ye, lê ahenga zimanê Kurdî ji bo vê muzîkê gelekî guncav û têrker e. Di vî warî de Koma Wetan û mamoste Kerem Gerdenzerî ji bo me ekolek in û ez hîn jî ji muzîka wan gelekî hez dikim.”

‘Huner ji bo pêşerojê ye’

Jan Axîn derbarê felsefeya hunerê de dibêje, "huner ne karekî rojane ye" û van lê zêde dike: “Mirov hunerê ji bo pêşerojê çêdike. Jiyan carna li mirov giran tê, mirov nexweş dikeve an jî diweste, lê huner her tim di dilê mirov de ye. Ez evîndarê hunerê me, çi li ser dikê be çi jî li malê be, mijûliya min her muzîk e.”

‘Nexweşî û mamostetiyê nekarî pêşiya hunerê bigire’

Jan Axîn diyar kir ku di nava jiyanê de hin astengî derketine pêşiya wî, lê ew tu carî ji muzîkê dûr neketiye û ev yek anî ziman: “Demekê min nexweşînek giran derbas kir, lê îro tenduristiya min pir baş e. Her wiha min mamostetî jî dikir, karê mamostetiyê carna pêşiya xebatên min ên hunerî digirt. Lê îro min ew kar berdaye û ez bi tevahî li ser muzîkê hûr dibim. Mirov di her şert û mercî de be, li malê be, di rê de be an jî li cem hevalên xwe be, divê dilê wî bi muzîkê re lê bide.”

‘Divê em li dijî teknolojiyê nebin’

Jan Axîn bal kişand ser guherîna derfetên teknîkî ya di nava salan de û wiha axaftina xwe berdewam kir: “Dema me albuma ‘Bajar’ qeyd dikir, îmkan pir kêm bûn. Stûdyo tenê li bajarên mezin bûn û mesrefên wan pir zêde bûn. Lê îro mirov dikare bi telefonekê qeydên bi kalîte û klîban çêbike. Divê em li dijî teknolojiyê nebin, serdema niha serdema aqilê zîrek (AI) e. Min klîba strana xwe ya dawî ‘Hêviya Baranê’ bi AI’yê amade kir.”

Stranên kevn bi rihê nû

Jan Axîn derbarê projeyên xwe yên di siberojê de jî ev agahî dan: “Ez naxwazim xwe bixapînim, teknolojî asteke bilind dide me. Ez dixwazim 5 stranên xwe yên kevn ên ji albumên ‘Bajar’, ‘Evîna Şikestî’ û ‘Zerîba’ bi alîkariya AI'yê ji nû ve aranje bikim. Ez ê van berheman ne wekî album, lê wekî single bi navber biweşînim. Her wiha xebatên min ên li ser stranên nû jî berdewam dikin.”

‘Ez deyndarê muzîka kurdî xwe me’

Jan Axîn di dawiya axaftina xwe de bal kişand ser performansa xwe ya li ser sehneyan û wiha got: “Felsefeya min a hunerê zelal e, eger sehneyek li dijî muzîk, jiyan û siyaseta kurdî nebe, ez ê li wir bim. Cih çiqas bilind be an jî çiqas kêm be ne girîng e, eger tê de rihê kurdî nebe, ez wir naxwazim. Ez ji bo muzîka murdî xwe deyndar dibînim.”