Diyarname
Weşanên Lîs du pirtûkên nû derxistin. Pirtûka çîrokan a Yaqob Tilermenî ye ku bi navê "Keskeşîn" derketiye. Pirtûka helbestan jî ya Dîlber Hêma ye ku bi navê "Ekomonolog" derketiye.
'KESKEŞÎN'
"Keskeşîn" navê pirtûka nû ya nivîskarê Diyarnameyê Yaqob Tilermenî ye.
Yaqob Tilermenî heta niha bi ser pêncan re roman, bi ser pêncan re çîrok û her wiha hin werger bi ser dehan re pirtûkên wî derketine. Niha yeka din li van zêde bû "Keskeşîn".
Tilermenî di sala 2002'yan de bi pirtûka çîrokan "Êşbazî" ketibû ser vê reyê, niha pirtûkeke din a çîrokan "Keskeşîn" lê zêde kir.
Tilermenî bi kurteçîrokên di "Keskeşîn"ê de yên têkîldarî hev û di heman demê de ji hev azad, hewl dide berê bergeha xwezaya duşîze ya berî bi hezar salan ber bi cîhana îro ve araste bike.
"Keskeşîn" ji 150 rûpelî pêk tê.
Va ye parçeyek jê:
"Zanyarên cîhanê tesbîtek kirine ku bîra mirov nexweşê jibîrkirinê ye. Û gotine ku mêtingerên Kurdistanê bîra mirovan vala dikin. Her wiha li şûna wê valahîyê, afirandinên xwe bi cih dikin. Ne bi tene bîra mirovan, her wiha çand, huner û zimanê wan jî dikin qada mêtingehê. Ji hêla fîzîkî ve jî di nava niştecihan de Serxet û Binxetan ava dikin û her du alîyên Xetan wekî qadên nêçîrê destnîşan dikin. Paşê li qadên nêçîrê çi rûdan pêk werin jî, ew van rûdanan wekî sedemên desttêwerdanê rê didin…
Pisporên jîyana nojdarîyê tesbît kirine ku di nava Parzaya Berxwedanê (PB) de hêmanên zixtdayîna afirandina berheman a bi rêya berxwedanê hene û mirovên berxwedêr bi xwedubarekirina afirandinê, qadên nêçîrê xera dikin…”
'EKOMONOLOG'
Helbestvan Dîlber Hêma bi pirtûka xwe ya helbestan "Medûsa" tê nasîn, niha pirtûkek din derxist. Pirtûka bi navê "Ekomonolog" ji Weşanên Lîs derket.
Li gora helbestên Ekomonologê, jiyanê bi xwezayê dest pê kiriye û dê bi xwezayê re biqede. Helbestên Ekopoetîkî rûyên xwe dane metaforên rexneyî ku di hundirê xwe de şerê xwezayê bi polîtîkayên li seranserê cîhanê berbelavbûyî re dikin û her wiha bûye dengvedaneke wêjeyî jî
Di pirtûka 64 rûpelî de xweza, ekolojî, rexneya polîtîkayên li ser xwezayê û axaftina xwebixweyî (bi metaforên xwezayî û referansên wekî Feqîyê Teyran) cih digirin.
Va ye parçeyek ji helbestek:
Stûyê wê newalê ketiye ber wê
Xûl bûye, rast nabe
Mîna Quasimodoyê Notre Dameê ye
Li kevîşena Çemê Seineê
Romaneke klasîk im di vê êvara kor de
Niştecihê welatê wê romanê me belkî
Di kêlîya seradekê de
ÇAPA NÛ YA 'FERHENGA SIRGÛNIYÊ'
Li aliyê din pirtûka Yaqob Tilermenî "Ferhenga Sirgûniyê" bi çapa 2'yan li pêşberî xwendevanan e.
Yaqob Tilermenî di pirtûka xwe ya çîrok-vegotinê Ferhenga Sirgûnê de 12 çîrok û ji 130 wêjekar û nivîskarên sirgûnbûyî zêdetir li gel kurtejiyana wan bi awayekî alfabetîk tev li pirtûkê kiriye û wêjeya penaber pêşkêş kiriye. Her wiha têgeha sirgûnê ya di qada wêjeyê de bi awayekî hûrbînî rave kiriye.
Di çîroka bi navê Çîroknameyê de nivîskar pênûsa xwe ya ku nayê bêdengkirin li ser navê hemû sirgûnan bi van hevokan dide axaftin: "Ez ji hemû rûmetên xwe dûr ketime; lê, ne ji nivîsê... Her çi qasî li derveyî jiyanê hatibim hiştin jî, dê ruhstînê dadmendiyê temenê min ê wêjekariyê dirêjtir bike..."
