AMED
Enstîtuya Kurdî ya Amedê û Komeleya Çand û Hunerê ya Amargiyê gotûbêjek bi serenavê “Kurdnasî: Pirên zanistî û çandî di navbera Kurdistanê û cihanê de” li avahiya Amargî ya li Sûra Amedê li dar xist. 

Moderatiya gotûbêjê nivîskar Bêrîvan Matyar kir û  ji Zanîngeha Jagiellonianê Kurdolog Prof. Joanna Bochenska wekî axifger beşdar bûr.

‘Ez dixwazim li ser çanda kurdî bixebitim’
Prof. Joanna Bochenskay diyar kir ku çêkirina pireke di navbera Kurdistanê û dinyayê de gelekî girîng e û wiha dom kir: “Ez li bajarê Krakowê, li başûrê Polonyayê dijîm. Lê ez ne tenê li Polonyayê me, ez jî endameke vê xebatê me û tevlî vê yekê bûm. Ez cara yekem di sala 2001’ê de hatim Tirkiyeyê û heta Mêrdînê çûm. Mêrdîn û Amed ji bo min bajarên gelekî taybet in. Piştî çend salan min biryar da ku li ser çanda kurdî bixebitim. Min xwest zêdetir li ser kurdan lêkolînê bikim. Di sala 2004'an de min biryar da ku ez teza xwe ya doktorayê li ser edebiyata kurdî û nasnameya kurdî ya bakurê Kurdistanê binivîsim.”

‘Me li ser aliyên jiyana civakî û çandî lêkolîn kirin’
Joanna Bochenska destnîşan kir ku ew di navbera hezîran û tîrmehê de dîsa hatiye vir û wiha dom kir: “Piştre me serdana başûrê Kurdistanê kir. Me li ser aliyên jiyana civakî û çandî lêkolîn kirin. Gotarên exlaqî yên di nav edebiyatê de mijara min bûn. Mijara hevalên min jî li ser saziyên çandî yên kurdan, li ser rewşa Mesihî û Êzidiyên li başûrê Kurdistanê bû. Projeyeke pir-mijarî bû ku jê re dibêjin ‘Post-Colonial’. Ez heta îro wekî lêkolînera Zanîngeha Jagiellonian dixebitim. Bi saya vê projeyê me malpera ‘kurdishstudies.pl.’ ava kir. Versiyona wê ya kurmancî heye. Hûn dikarin li wir hemû kurtefîlm û nivîsên me peyda bikin. Piştre ez di projeyeke din de xebitîm. Ez dersên kurdî didim; di çarçoveya beşa Îrannasiyê de, beşa lêkolînên kurdî di sala 2008'an de çêbû. Di bernameya lîsans û masterê ya Îrannasiyê de min derfet dît ku li ser kurdan binivîsim.”

‘Hinek polonî fêrî kurdî bûn’
Porf. Joanna Bochenska destnîşan kir ku heta îro hinek polonî fêrî kurdî bûne û anî ziman ku hin ciwanên aktîvîst li Warşova û Krakowê çûn Rojava û kurdiya xwe bi pêş xistine.
Prof. Joanna Bochenska axaftina xwe wiha bi dawî kir: “Projeya min a berê li ser kûrbûna folklorê û rola folklor û edebiyata nûjen a kurdî ya ji bo zindîkirina zimanê kurdî bû. Di van salên dawiyê de hejmara kurdên li Polonyayê zêde bûne. Lewma gava çalakî çêdibin gelek kes tên, bala wan dikişîne, fikrên xwe parve dikin û em bi hev re tiştekî çêdikin. Ez vê yekê wekî mijareke gelekî girîng dibînim. Ji ber ku berê, wêneyê kurdan tenê di aliyê leşkerî û şer de dihat dîtin. Lê ew kêmhişmendiyeke mezin e. Dema em mînakên çandî pêşkeş dikin, ev tişt bala mirovan zêdetir dikişîne.”
AW