Roman yan jî çîrok bêyî ku zêde tişt ji xwe winda bike, ji zimanê resen dikare li zimanekî din were wergerandin. Loma di romanê de yan jî di çîrokê de wateya gotinê vekiriye, eşkere ye. Bêje û hevokên ku roman û çîrokê pêk tînin xwedî yek wateyê ne û her wateyek beramberiya xwe di zimanekî din de teqez hene. Ji bo vê jî di wergera roman û çîrokê em zêde pirsgirêkê nakişînin. Ku gencîneya me ya bêje û biwêjen dewlemend be, di wergerîna roman û çîrokê de em dikarin bi rehetî tevbigerin.
Lê dema ku mijar bibe helbest û wergerîna wê ya li zimanekî din, em nikarin wiha bi rehetî tevbigerin; loma zimanê helbestê têra xwe tîr e. Di helbestê de bêjeyek dikare xwedî pir wate be, heman bêje di helbestekê de dikare du-sê wateyan di xwe de bihewîne. Di rewşeke wisa de dema ku em hewl bidin helbestê li zimanekî din wergerînin ne pêkan e ku em wê bêjeya ku her du-sê wateyan di xwe de bihewîne di zimanê ku lê tê wergerandin de bimînin. Ji bo vê jî, di rewşeke wisa de, dema ku em berhemê wergerînin teqez helbest dê pirwatetiya xwe ji dest bide. Yanî helbest dema ku li zimanekî din wergerî ji peyama xwe ya rastîn, ji bergeha xwe ya fireh, ji wateya xwe ya kûr tiştinan winda dike.
Di vir de ez mînakekê ji rêzikeke xwe bidim: "gavên min bi ser gavên min ve nabin êdî." Di vê rêzikê de bêjeya "gav" di xwe de du wateyan dihewîne, dema ku ez hewl bidim vê wergerînim tirkî teqez wateya xwe ji dest dide.
Wekî din pirsgirêka wergera helbestê tenê ne wate ye; her wiha deng e jî. Helbesta xweser, bi zimanê ku pê hatiye nivisîn, di navbera bêjeyên ku helbestê pêk tînin de deng, muzîk, ritmekî diafirînin. Ev hêman jî yek ji taybetmendiya helbestê ya girîng e.
Ku dîsa ez mînakekê ji rêzikeke xwe bidim: "tu yî alaya min te li balan divim" di vê rêzikê de ahengiya deng heye, hinek musîkalîte heye. Min tîpa "b"yê li pêşiyê "ala"yê daniye û kiriye "bala".Dema ku ez wê wergerînim tirkî ahenga di navbera bêjeyan de namîne. Di rêzika xweser de "ala" dibe "bala" lê di tirkî de "bayrak" vediguhere "yuksek". Her wiha dîsa di heman rêzikê de "li balan" libabûna alayê jî bi bîra mirov dixîne. Wekî ku ji vê mînakê jî diyar dibe, wergerîna helbestê ya li zimanekî din, bi hemû xweseriya xwe ne pêkan e. Em dikarin bibêjin ku wergerîna helbestê ya li zimanekî din ji bo helbestê şikestinek e.
Sedema ku helbest bi hemû xweseriya xwe nikare li zimanekî din wergerê jî ew e ku helbest millî ye, helbest netewî ye.
**
Li ser wergerê nivîsên Şengul Ogur:
- Ji zimanê resen wergerî astengek e
-
-
.jpg)
.jpg)
.jpg)
