.jpg)
Di civak û neteweyan de çîna bûrjûvayê ew çîn e ku erênî-neyînî hem bo dema nêz hem bo ev serdema hanê di pêşketina civak û neteweyan de xwedî cihekî girîng e! Nemaze çîna bûrjûvayê ya Ewropayê mohra xwe di gelek waran de li nûbûn û pêşketinên li cîhanê bandor kiriye xistiye…
Çîna bûrjûvayê ya xwedî hebûn; çêkiriye, firotiye, kiriye, ecibandiye li cîhanê belav kiriye!
Û bi derfetên hebûnê wê çînê her çi tiştê bo arezûyê, xweşiyê, xemlê û estetîkê heye kariye bistîne bixe xan û qesra xwe pê nav mala xwe dewlemend nîşan bide, pê bejn û bala xwe bixemilîne, pê zanînên xwe pir bike û di nav çîna xwe de xwe dewlemend û zana bide nîşan.
Vê çîna bi arezû çawa ku bandor li gelek warên jiyanê kiriye bandor li hunerê jî kiriye!
Tê gotin roman honekeke bûrjûvayê ye; bi çîna bûrjûvayê ya xwende re ligel helbest, çîrok, şêwekarî û muzîkê roman bûye lewna serkêş a huner-wêjeya wê çînê.
Çîna bûrjûvayê çîneke bijarte-elît e; hildibijêr e, dikire, difroşe; ne tiştê baş tiştê bo bal û arezûyên wan hatine birqandin, etîket lê hatiye dan diecibîne, dikire, dixwîne, pêşniyaz dike!
Ne baş î, wekî her tiştî di metnan de jî çi bi etîtek, birqandî, li gorî ajoyê çîna wan derxistibin pêş bal li wan e; behsa wan dike piştevaniya wan dike, wan derdixe vîtrîna xwe…
Yanê bo çîna bûrjûvayê pîvan ne baş î pîvan etîket e!
Yanê tiştê me ecibandiye, derxistiye pêş hêja ye, hêjayî çîna me ye; hilbijêr em in, çînên li jêr divê tiştê me ecibandiye ew jî biecibînin wekî ya baş bipejirînin, çiku bi wê pejirandinê em li jor zana mezin û hêja tên dîtin.
Xwendin jî wisa, piranî xwendin ji wê çînê belavî çînên li jêr bûye; nemaze xwendinên wêjeyî. Yên olî li gorî zaroyên xizan û birçî û bêheyîbûniyên divê ji halê xwe û xwedayê li jor re şikur bikin e!
Vê serdemê ku her kes bi hebûn û çanda xwe ne bûrjûvayî be jî, lê ji hêla bikaranîna navgînan ve her kes qasî xwe bûrjûva ye…
A me, çîna me ya ne bi çand lê bi pereyên xwe bûrjûva xwe ji xwendina gundî-kurdî xuyaye dûr digire lê çîna navîn û li jêr xwe jê bi dûr nagire, heta xwendina kurdî li ser pişta wan bi pêş dikeve. Lê tiştê dixwazim balê bibim ser ne çîna yên dixwînin e, pîvanên çîna yên dixwînin in!
Çi bû! Xwendinê ji çîna zadeganan dest pê kiribû, nemaze xwendinên wêjeyî. Çendîn îro roj çînên xwendinê bûbûn yek jî-her çîn xwedî derfeta xwendina wêjeyê ye, lê divêm pîvan çawa çîna bûrjûvayê danîne wisa dom dikin! Xwendinên bûrjûvayî, ya xwe wekî hekem dîtinê pîvana metna baş û nebaşiyê datîne, ya etîketa başiyê û nebaşiyê li metnê dide, ya baş jî be ne baş jî be lê bo li gorî çîna wan e; dibiriqîne, yan destê xwe dirêjî ya biriqandî dike!
Îro roj ew pîvanên bûrjûvayê bi vî rengî dom dikin; baş î ne baş î ne girîng e; biriqandî ye, li gorî çîna bûrjûvayê bi etîket e, hatiye populerkirin û hinekî jî aktrîstîkî ye…
Pirsekê li xwe dipirsim; ger xwendina metnên wêjeyê ji çîna bûrjûvayê gihîştibe her derê nexwe pîvanên wêjeyê û nirxandinên wêjeyê jî ji çîna bûrjûvayê ne?! Heke wisa be, gelo di xwendin û nirxandinên wêjeya kurdî de jî ew xwendinên bûrjûvayî hene yan…?!
.jpg)
