Diyarname
Yek ji şexsiyetên kurd ê navdar û ê têkoşer Evdirehman Bedirxan e. Niha li ser jiyana Bedirxan pirtûkek derket.

Pirtûk ji aliyê lêkolînvan û zimanzanê kurd Malmîsanij ve hatiye nivîsandin û pirtûk ji Weşanên Vateyê derket.
Pirtûkak ku bi tirkî bi navê "İlk Kurd Gazetesi Kurdistan'ı Yayımlayan Abdurrahman Bedirhan" hatiye weşandin, kîteyan ji jiyana Bedirxan pêşkêş dike.
Malmîsanij heta niha li ser malbata Bedirxaniyan gelek lêkolîn kiriye û ev lêkolînên xwe wekî berhem pêşkêşî raya giştî kiriye. Di pirtûka navborî de jî digel Evdirehman Bedirxan kîteyên ji malbata Bedirxaniyan jî hene.
Li gor pirtûkê Evdirehman Bedirxan di 1868'an de li wekî kurê begê cizîra Botan ê navdar Bedirxan Beg û jina wî Delalê hatiye dinê. Navê wî yê rastîn Evdirehman Sami Bedirxan e lê zêdetir wekî Evdirehman Bedirxan tê nasîn. Ew dema hê pênc salî ye bavê wî dimire. Bedirxan li Lîseya Galatasaraya Stenbolê (navê wê yê wê demê Mekteb-i Sultanî ye) dest bi xwendinê dike.
Bedirxan di 13'yê tîrmeha 1904'an de bi keçikek bi navê Elisabeth-Eugenie van Muyden re dizewice. Elizabeht yek ji malbata navdar a fransiz, Evdirehman Bedirxan jî yek ji navdarên kurd e û ev zewaca wan di çapemeniya fransiz de ciheke fireh digire, nûçe li ser têne nivîsandin.
Bedirxanê ku di hin rojnameyên Kurdistan de gerînendetiya rojnameyê dike, qîmetê dide rêxistibûnê, girîngî dide têkiliya di navbera kurd û ermenan de, qîmetê dide pêşketina jinan, ji bo kurdan û zimanê wan her têdikoşe.
Evdirehman Bedirxan ku gelek caran tê sirgûnkirin, di zindanê de dimîne, gelek zehmetiyan dikişîne. Di pirtûkê de digel qalkirina van yekan, nameyên Bedirxan ên ku ji keça xwe Leyla re şandine, broşurên ku wî weşandine jî cih digirin.
Evdirehman Bedirxan heta sala 1936'an dijî. Dema li Tirkiyeyê zagona paşnavan derdikeve paşnavê "Çinar" li wî dikin û gora wî li Karacaahmet a li Uskudara Stenbolê ye. Jina wî Elisabeth jî ji bo dema bimire wê li cem wî defin bikin di salên 1940'î de dibe misilman û navê "Emel"ê li xwe dike, heta sala 1963'yan ku wefat dike navê wê yê fermî Emel Çinar e.
Bi navê Leyla, Muveddet, Kerim û Ferît çar zarokên wan çêdibin. Li gor pirtûkê Ferît zû ji weremê dimire. Kerim ku tevî Avni Şasat ticaretê dike di sala 1994'an de dimire. Muveddet jî (diya Wezîrê Karên Derve yê DYP'ê Prof. Emre Gonensay, sal 1996) hê dijî (2008).

İlk Kurd Gazetesi Kurdistan'ı Yayımlayan Abdurrahman Bedirhan / Malmîsanij / Weşanên Vate / 211 rûpel

***

Bi şertê nîşandayîna çavkaniyê her kes dikare nûçe, nivîs û fotoyên Diyarnameyê bikar bîne. Bêyî nîşandayîna çavkaniyê bikaranîna nûçe, nivîs û fotoyên Diyarnameyê qedexe ye.