Belê pirs ev e: Weşanxaneyên kurd ji bo pirtûkên kurdî çi dikin? Ji bo firotin û avakirina bazara pirtûkên kurdî di nava kîjan hewldanê de ne?
Ji Avesta û Aramê bigre heta Lîs û Belkî… Em vê hefteyê çend gotinan li ser wan bibêjin…
Pêşî ji ku derket:
Vê hefteyê, hefteya Fûara Pirtûkan TUYAP’ê bû. TUYAP ku ev 25 sal in li Stenbolê her sal hefteyekê deriyê xwe ji bo pirtûkhezan vedike, li Tirkiyeyê fûara herî mezin û navdar e, li welatên li der û dora Tirkiyeyê jî hema bêje tişteke wisa ye.
Wekî her sal ez îsal jî çend caran çûm fûarê.
Ji bo fûarê her kes li ser vê yekê hem fikir e:
- Fûar ji bo nasandina pirtûkan gaveke mezin e.
- Ji bo firotina pirtûkan jî dîsa xebateke girîng e.
Lê weşanxaneyên me çi dikin?
Mesela Weşanên Avesta li fûarê stand venekiribû.
Standa Weşanên Perî nîn bû.
Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê li fûarê nîn bû, her wiha berhemên wê jî…
Weşanên me yên li Amedê Lîs û Belkî nîn bûn (Dibe ku em bibêjin ew ji Amedê nekarîn bên, lê ez hêvî dikim ev her du weşanxane jî dê di salên pêş me de bikaribin li TUYAP’ê cih bigirin).
Weşanên Belkî, Tevn, Vate nîn bûn.
Pirs ev e:
Li ciheke wekî TUYAP’ê ku bi deh hezaran mêvan diçin serdana pirtûkan, pirtûkên kurdî neyên nîşandayîn dê li ku bêne nîşandayîn? Li wir reklam neyê kirin, dê li ku bê kirin?
Dîsa dema ji dêvla yek du weşanxaneyê kurd, hemû li wir cihê xwe bigirin, hemû berhemên xwe yên kurdî pêşkêş bikin, ji bo nasandin, şikênandina pêşdaraziya li hemberî kurdî jî dê baştir nebe?
Em bibêjin ji Avestayê herî dawî romana Helîm Yûsiv derket, destegulek helbestên helbestvanên kurd ên jin di bin navê ‘Şahmaran’ de hatin weşandin, ew li wê derê dernekevin mezatê, dê li ku derê derkevin? Ger “Dîroka Kurd û Kurdistanê” ya M. Emîn Zekî Beg ku ji Avestayê derketiye li wir xwe nîşan nede dê li ku nîşan bide?
Pirtûkeke qirase “Kurtler” ku ji Pêrî derketiye dema li TUYAP’ê nîn be, dê li ku hebe?
Çi zanim, ger Ferhenga Kurdî-Tirkî ya Enstîtuyê ku 132 hezarî zêdetir peyvên kurdî di nava rûpelên xwe de dihebîne, wê li ku derkeve pêşberî pirtûkhezan?
Mînakan mirov dikare zêde bike, lê bes in bi ya min.
Mesele ne tenê TUYAP tenê ye.
Li hemû çapemeniya me binêrin; kîjan weşanxane çiqasî reklama pirtûkan dike?
We qet dîtiye weşanxaneyeke kurd reklameke mezin daye rojnameyeke kurdan?
Mesela we qet dîtiye weşanxaneyeke me ji bo berhemeke xwe kokteyleke saz kiriye, di kokteyla xwe de ew berhem daye nasandin?
Nizanim we qet dîtiye weşanxaneyeke reklam di bîlboardan de kiriye?
Û gelek mînak û pirsên bi vî rengî…
Ê, dema reklam nebe, dê pirtûk çawa bê nasîn, dema helwdan tunebe gelo mafê weşanxaneyan heye bibêje “Pirtûkên kurdî nayên firotin?”
Ger ev bi xwe jî nîn bin, gelo dê çawa bazara kurdî ya pirtûkan çêbibe?
Tişteke din: Gelo weşanxaneyên me nabînin, weşanxaneyên tirkan bi reklam û danasîna ku dikin, pirtûkê dixin çavê mirov, ku mirov mecbûr dimîne bikire, bixwîne.
Her wiha ew tişteke wisa jî dikin: Berê ku pirtûk bikeve çapê digihînin hin rojnamegerên xwe û ew rojnameger berî piyaseyê li ser dinivîsin, danasînê dikin, hevpeyvînan pêk tînin.
Li ser vê em pirseke din jî bikin: Mesela kîjan weşanxaneyê me pirtûkên xwe dide posteyê û ji rojnamegerên kurd re, ji çapemeniya kurdî re ji bo danasînê dişîne?
Ma hewce dike em dirêj bikin…
Not 1: Li TUYAP’ê bêşik hin weşanxane jî hebûn: Mesela. Aram, Deng hebûn. Lê bi ya min her du jî ji ber hinek aliyê wan ê siyasî, ez wan cihê dikim. Loma min ji bo wan tiştek negot.
Not 2: Ne tenê weşanxane, komele û saziyên kurdan ên din jî li TUYAP’ê nîn bûn. Mesela sazî û komeleyên tirkan ên wekî “Turk Silahli Kuvvetleri Guçlendirme Vakfı”, “Turk Dil Kurum”, “Dil Dernegi”, “Turk Tarih Kurumu” hebûn, lê mesela Enstîtuya Kurdî ya Stenbolê nîn bû…
Lê ji ber ku ev ne mijara me ye, tenê bi notekê em diyar dikin û derbas dibin…
.jpg)
